'Russen geven hier hun laatste geld uit'

Het mocht al een tijdje, maar nu hebben steeds meer Russen ook het geld om naar het buitenland te reizen. De Amsterdamse diamantairs varen er wel bij.

AMSTERDAM, 22 JUNI. Lichte opwinding maakt zich meester van de Russiche toeristen op het moment dat de edelstenen tevoorschijn worden gehaald. Iedereen verdringt zich voor de toonbank, waar de Azerbeidzjaanse verkopers van Coster Diamonds briljanten, sieraden en horloges routineus de revue laten passeren. “Russen kopen alles wat los en vast zit,” zegt verkoper Elmar Dadaschev (25) in het Nederlands. Een schalkse blik vervangt de verveelde uitdrukking op zijn gezicht. “Vaak geven hier ze hun laatste geld uit.”

Dat valt nogal tegen bij deze groep. Ringen, kettingen en armbanden worden uitgebreid geïnspecteerd, maar niemand maakt aanstalten om direct tot aankoop over te gaan. Oga (± 45, haar exacte leeftijd wil ze niet vertellen) schuift peinzend de ene na de andere ring om haar mollige vingers. Ze heeft een duidelijke voorkeur voor de meer extravagante modellen. “Wij vrouwen hebben een andere psychologie dan jullie mannen. Het kan ons niet luxueus genoeg zijn.” Tenslotte legt ze met een zucht de laatste ring terug. “Jammer dat ik er het geld niet voor heb.”Verkoper Dadaschev en zijn collega's blijven minzaam glimlachen. Zometeen komt er wel weer een andere groep. Het diamantbedrijf heeft een contract met het Nederlandse reisbureau Russia Travel, dat groepsreizen voor Russische toeristen organiseert. Bezoekjes aan de 'diamantfabriek' staan standaard op het programma. Op drukke dagen wordt de ene na de andere groep Russen met zachte hand de diamantair binnengeleid. Volgens Nenat Popovic, directeur van Coster Diamonds, is het aantal Russische bezoekers van zijn bedrijf sinds 1995 sterk gestegen. De Russen zijn big business geworden voor de diamantair. In 1997 waren ze goed voor een omzet van zes miljoen gulden. Die grote omzet wordt niet veroorzaakt door spectaculaire aankopen. De gemiddelde Russische toerist geeft niet meer dan vijfhonderd dollar uit. Popovic: “Iedereen denkt misschien dat de Russen die hier kopen allemaal steenrijke mafiabazen zijn. Natuurlijk komen die hier ook. Maar het meeste verdienen wij aan mensen uit de middenklasse. Die is in Rusland sterk in opmars.”

Anneke Schreel, directur van Russia Travel-Amsterdam, houdt het liever op een top-middenklasse. “De mensen die via ons een reis boeken hebben voor Russische begrippen een goed salaris. Meestal werken ze voor een Westers bedrijf, of voor een joint venture.” Hoeveel Russische toeristen jaarlijks ons land bezoeken is moeilijk vast te stellen. Het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS), dat ook gegevens over toerisme bijhoudt, is pas dit jaar begonnen toeristen uit de voormalige Sovjetunie apart te tellen. Schreel schat daar haar eigen bedrijf, een van de grootsten in de markt, in 1997 zo'n zevenduizend boekingen heeft verwerkt. “In 1998 zullen het er zeker meer zijn. En in 1996 waren het er veel minder.”

Volgens E. Melkoumian, managing director van reisbureau ADEX, is men zich in Nederland nog onvoldoende bewust van het potentieel van de Russische toeristenmarkt. “Het beeld dat wij in Nederland hebben van Russen die naar ons land komen is er nog steeds een van mafia en criminaliteit. Men realiseert zich niet dat het gaat om een groeimarkt van 150 miljoen potentiële consumenten.” Het negatieve beeld van Russen is volgens Melkoumian schadelijk voor de toeristenindustrie. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is bijvoorbeeld niet erg scheutig met het verstrekken van visa.

“Elk jaar komen er meer Russische toeristen naar Amsterdam,” zegt Alexander Rousanovski (25), Oekraiener, gids van beroep. “Er zijn dagen dat ik op elke straathoek Russisch hoor spreken.” Volgens Rousanvoski is Rusland bezig met een toeristische inhaalmanoeuvre. Veel Russen dromen al jaren van reizen in het buitenland. Nu zijn ze voor het eerst in staat die wens te realiseren. Roesanovski verwacht dan ook niet dat het aantal toeristen als gevolg van de huidige crisis zal afnemen. “Rusland is een gek land. Op één of andere manier slagen mensen er in het hoofd boven water te houden. De vrijheid die ze nu hebben gekregen laten ze zich niet meer afnemen. Russen zullen blijven reizen. Ook al komt Lebed aan de macht.”

    • Steven Derix