Israel blijft bij 'Groot-Jeruzalem'

TEL AVIV, 22 JUNI. De Israelische regering heeft gisteren tegen scherpe Amerikaanse, Palestijnse en Europese kritiek in unaniem besloten nederzettingen in bezet gebied, rondom Jeruzalem, onder de bestuursautoriteit van de stad Jeruzalem te brengen. Om “Jeruzalem te versterken” zullen ook plaatsen in Israel, ten westen van de hoofdstad, in 'Groot-Jeruzalem' worden opgenomen.

Premier Netanyahu wees gisteren scherpe kritiek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, die sprak van een Israelische “provocatie” op een kritiek moment in het vredesproces, als “buitengewoon ongelukkig” van de hand. Volgens hem is er geen sprake van annexatie van bezet gebied ten oosten van Jeruzalem of schending van het akkoord van Oslo. “De politieke status van Jeruzalem blijft ongewijzigd”, zei hij op een persconferentie.

Albright hield achter vast aan haar kritiek nadat ze van Netanyahu telefonisch toelichting had gekregen op het regeringsbesluit. De bestuurlijke vergroting van Jeruzalem stuit ook op fel protest van seculiere joodse inwoners van Israelische dorpen ten westen van Jeruzalem. Zij vrezen onder andere dat de strenge Jeruzalemse sabbat-wetten hun leven zullen verstoren. Minister van Defensie Yitzhak Mordechai, die in zo'n dorp in het 'oude Israel' woont, omschreef volgens de Israelische pers gisteren het plan Netanyahu als “grotesk”. Volgens hem leidt het eerder tot de verzwakking dan de versterking van Jeruzalem.

Het Israelische besluit om “Jeruzalem te versterken” wordt gemotiveerd door Israelische angst dat de Palestijnse minderheid in Jeruzalem tot het jaar 2020 tot 40 procent zal groeien. Wegens het wegtrekken van seculiere joden uit Jeruzalem neemt het gewicht van de Palestijnse bevolking in 'verenigd Jeruzalem' toe. Seculiere joden vertrekken wegens de oplopende spanning met de ultra-orthodoxie. Het plan voorziet niet alleen in de bestuurlijke vergroting van Jeruzalem maar beoogt ook een reeks van economische en infrastructurele maatregelen - technische hogeschool, high-tech industrie, wegen, en een sneltrein Jeruzalem-Tel Aviv - om Jeruzalem ook voor seculiere Israeliërs aantrekkelijker te maken.

De Palestijnse onderhandelaar Saeb Erekat heeft evenals andere Palestijnen het regeringsbesluit veroordeeld als een “racistische oorlogsverklaring aan de Palestijnse bevolking in Jeruzalem”. Feisal Husseini, de Palestijnse leider in Oost-Jeruzalem, wees er vanmorgen op dat de Palestijnse bevolking in Jeruzalem in weerwil van de Israelische bouw in en rond de stad sedert 1967 van 25 procent tot 30 procent is gegroeid.

De regering treft intussen voorbereidingen om een referendum te houden over de tweede terugtrekking uit bezet gebied, waartoe Israel zich krachtens het akkoord van Oslo heeft verplicht. Vanmorgen is het beraad daarover begonnen. Minister van Communicatie Limor Livnat, die het referendum moet voorbereiden, zei vanmorgen dat de regering niet is verplicht zich bij het resultaat van het referendum neer te leggen. De Israelische oppositie legt dit regeringsinitiatief uit om een nieuwe zet, in een reeks van vele, als zich aan de terugtrekking te onttrekken.

    • Salomon Bouman