Iran rekent in beladen duel af met VS en frustraties

LYON, 22 JUNI. Natuurlijk kon de politiek gisteravond niet uit Stade Gerland worden geweerd en zo werd de beladen ontmoeting tussen de voetbalelftallen van Iran en de Verenigde Staten meer dan een confrontatie tussen twee culturen. Terwijl de aanhangers van het verzet tegen de islamitische republiek zich nadrukkelijk manifesteerden, ontketenden de spelers van Iran een extatisch volksfeest in Lyon én Teheran door het land te verslaan (2-1) dat zolang als de Satan is afgeschilderd.

Amerika had in feite geen beter gebaar van verzoening kunnen maken door zich uitgerekend door Iran te laten uitschakelen op het WK in Frankrijk, al hadden alle betrokkenen nog zo hun best gedaan de politieke ressentimenten rond de wedstrijd uit te bannen. Maar Iran tegen de Verenigde Staten, hoe kon dat een gewone wedstrijd worden? De Iraanse regering in ballingschap onder leiding van Massoud Rajavi en zijn vrouw Maryam greep het duel in groep F van het WK in Frankrijk aan voor een krachtig protest tegen het regime in Teheran.

Terwijl de Iraanse voetballers voor het begin van de wedstrijd een boeket rozen schonken aan hun tegenstanders en zich gezamenlijk met hen lieten fotograferen, braken op de tribunes de eerste vechtpartijen uit. Tientallen Iraanse supporters hadden zich gehuld in T-shirts met de beeltenis van mevrouw Rajavi en zij trachtten al tijdens het spelen van het volkslied een spandoek te ontvouwen met daarop de tekst: ,Down president Khatami'. Fanatieke aanhangers van de Iraanse regering grepen meteen in. Verscheidene supporters werden gearresteerd, anderen gewond afgevoerd na schermutselingen die pas na ingrijpen van de Franse mobiele eenheid konden worden beëindigd.

Van Amerikaanse supporters had niemand last, want die waren er niet of nauwelijks in het uitverkochte stadion in Lyon. Voetbal is nu eenmaal een bijzaak in Amerika en de dramatische nederlaag tegen Iran werpt de voetbalsport in de VS weer jaren terug. Na de hoopvolle campagne tijdens het WK in 1994 in eigen land wilde Amerika in Frankrijk zijn progressie tonen, maar de huidige ploeg is zwakker dan die van vier jaar geleden. Bondscoach Steve Sampson werd gisteren nog in het Amerikaanse dagblad USA Today onder vuur genomen en na de tweede nederlaag op het WK lijkt het uitgesloten dat zijn contract wordt verlengd.

Hoe groot is het contrast met de positie van zijn Iraanse collega Jalal Talebi, die nota bene pas drie weken voor het WK werd aangesteld? Hij had de enorme last gevoeld, want miljoenen landgenoten droomden slechts van een zege op aartsrivaal Amerika. Die kwam er omdat niet alleen de spanning op het veld, maar tevens de grimmige sfeer op de tribunes de indruk wekten dat de geest van wijlen ayatollah Khomeini boven het Stade Gerland hing. Iran kon eenvoudig niet verliezen, omdat een heel volk de paal en de lat vormden die kopballen van de Amerikaanse spits McBride en een schot van Reyna keerden.

Het wonder van Lyon kreeg al na 40 minuten gestalte, toen de Iraanse middenvelder Hamid Estili met een formidabele kopbal de Amerikaane doelman Kasey Keller passeerde. De 1-0 voorsprong voor Iran vloekte met het spelbeeld in een wedstrijd die niets met voetbal had te maken. Vooral de Iraanse spelers waren aanvankelijk bevangen door de stress. “Omdat de hele wereld van deze ontmoeting iets bijzonders had gemaakt”, besefte coach Tallebi, de opvolger van de Kroaat Tomislav Ivic die voor het WK werd ontslagen, omdat zijn verdedigende tactiek niet werd gepruimd.

Onder leiding van Tallebi speelde Iran gisteravond net zo defensief als onder zijn voorganger, maar tegen Amerika was alles geoorloofd. In de krankzinnige slotfase maakte de uitblinkende rechtsback Mehrdad Chal Minavand een demarrage van eigen helft fraai af (2-0), waarna McBride de Amerikanen nog even hoop gaf met een kopbal waarop ook invaller Saadavi op de doellijn geen antwoord had. Maar Amerika wist niet hoe te winnen en na het laatste fluitsignaal van de speciaal op last van de FIFA aangestelde Zwitserse scheidsrechter Meier barstte in het Stade Gerland een waar pandemonium los.

Snikkend van vreugde droegen de Iraanse voetballers hun kapitale overwinning op aan hun landgenoten. Maar een klein clubje van hardnekkige Rajavi-aanhangers incasseerde de zege op Amerika vooral als een overwinning op de mollah's. En zij wezen op het portret van Maryam Rajavi, die wellicht als de eerste vrouwelijke president in de geschiedenis van Iran zou worden gekozen. “Als de Iraniërs tenminste de vrijheid hadden om de stem van hun hart te volgen”, schreeuwden de rebellen. Maar zij werden gisteravond toch overstemd door een orkaan van geluid na een wedstrijd die vooral verried dat Iran gisteravond met tal van frustraties heeft afgerekend.

    • Robèrt Misset