Internationals accepteren tactiek Hiddink zonder morren

MARSEILLE, 22 JUNI. Zo aandoenlijk eensgezind marcheren de spelers van het Nederlands elftal door de voorronde van het WK dat zelfs de vreemdste zetten van bondscoach Guus Hiddink zonder morren worden geaccepteerd.

En wie zich al bekocht mocht voelen na de 5-0 zege op Zuid-Korea verborg zijn emoties achter een zonnebril en een walkman (Bogarde), een knarsetandend stilzwijgen (Seedorf) of een geforceerde acceptatie van een onverteerbare rol (Ronald de Boer). De grote winnaars waren een ex-PSV'er (Cocu) en een dirigent op fluwelen voeten die ook graag een ex-PSV'er zou willen zijn, Wim Jonk.

“Morgen zal ik praten”, beloofde Clarence Seedorf zaterdagavond. Maar gisteren, na een middagtraining waarin hij weinig ballen goed raakte, gaf hij weer niet thuis. De gepasseerde speler van Real Madrid werd allerminst gemist tegen Zuid-Korea en dat zal hem niet lekker hebben gezeten. Volgens Hiddink reageerde Seedorf teleurgesteld maar professioneel toen hij te horen kreeg, dat hij na het teleurstellende optreden tegen de Belgen buiten de ploeg zou worden gelaten. “Ik had verwacht dat hij wel een paar dagen zou gaan zitten mokken. Daar is geen sprake van geweest. Hij heeft de draad meteen weer opgepakt en zich volledig ingezet op de training. Ik heb Seedorf gezegd dat hij zich moet richten op een plek centraal op het middenveld en niet meer op rechts.”

Op die plek keerde Jonk zaterdagavond terug in het Nederlands elftal en met hem als regisseur bloeide ook Dennis Bergkamp weer op. De 31-jarige Volendammer wist zich bovendien in de rug gedekt door Edgar Davids. “Aanvankelijk moesten we wennen aan de omzettingen”, erkende Jonk. “De bondscoach heeft zijn visie uitgelegd op de trainingen en het was voor iedereen vrij snel duidelijk wat zijn taak was. Ik wist dat mijn kans wel weer zou komen, omdat ik nu eenmaal specifieke kwaliteiten heb. Ik heb pech gehad met die blessure. Als ik blessurevrij was gebleven, had ik ook tegen België gespeeld.”

En of Jonk de WK nu tevens als het podium kan gebruiken voor nog één lucratieve transfer? “Ik ben nu met dit bezig”, zei hij, laconiek. De persoonlijke agenda's van de internationals worden tijdelijk terzijde geschoven. En dus knipperde Phillip Cocu niet met de ogen toen Hiddink hem influisterde dat hij tegen Zuid-Korea een wel heel offensieve opdracht zou krijgen. “De trainer heeft verschillende opties en tijdens de trainingen zijn diverse formaties uitgeprobeerd”, vertelde Cocu. “Op een gegeven moment was deze opstelling het eindresultaat. De bondscoach zei dat hij het niet vreemd vond wanneer ik als tweede spits zou spelen. Ik kon die visie slechts bevestigen.”

Cocu voelde zich tegen de Zuid-Koreanen zichtbaar in zijn element en hij leed in het centrum van de aanval slechts vier keer balverlies. “Waarvan nog twee keer onnodig door een gebrekkige communicatie met Ronald de Boer”, zei Cocu, glimlachend. “Ik zat heerlijk in de wedstrijd en ik scoorde ook nog de eerste goal, beter had het nauwelijks gekund.” Bergkamp vond het een “aangename verrassing” met Cocu in de spits te spelen. “We hebben het de avond voor de wedstrijd nog eens goed met elkaar besproken en ik vond de wisselwerking tussen ons prima verlopen.”

Mede dankzij de offers van Cocu die veel vuil werk opknapte aan het front, kon Bergkamp de eeuwige topscorer van het Nederlands elftal, Faas Wilkes, tot op één doelpunt (35 om 34) naderen. De eindelijk van zijn spierblessure herstelde spits van Arsenal liet zich “ter preventie” vervangen “om het lichaam tijd te geven te herstellen.” Maar wel na een juweel van een doelpunt dat hij als een bevrijding had gevierd. “Want die goal had ik nodig om mijn zelfvertrouwen verder op te vijzelen.”

Aan de opstelling tegen Mexico hoeft dus niets meer te veranderen? “Nu ging het goed, maar je kunt niet altijd spelen waar je het liefste wil”, sprak Cocu, relativerend. “Wellicht moet ik een volgende keer een linie zakken, Hiddink heeft nu eenmaal voldoende mogelijkheden.” De kracht van deze selectie is blijkbaar de wetenschap dat de spelers zich tegenwoordig ondergeschikt maken aan de belangen van het collectief.

Cocu, instemmend: “Misschien zijn we bij het Nederlands elftal nog wel meer bereid in dienst van het elftal te spelen dan bij de club.” Ronald de Boer kon die visie slechts beamen, al moest die ontboezeming zaterdagavond uit zijn tenen komen. De Ajacied leek zich als 'valse' rechtsbuiten vooral in de eerste helft hoogst ongelukkig te voelen. “Gelukkig maakte ik in de tweede helft nog een lekkere goal en lukte enkele combinaties toen wel”, verzuchtte hij. “Maar de echte Ronald de Boer heb je nog niet gezien. Ik nam de bal niet lekker aan, ik had ook niet het idee dat ik spelsituaties snel doorzag.”

Het noodlot van een speler als Ronald de Boer is dat hij zo ongeveer op elke positie inzetbaar is. “Een Ronald de Boer in topvorm hoort in het Nederlands elftal thuis. Ik denk dat ik het beste functioneer rechts op het middenveld of achter de spitsen. Dit is niet mijn ideale stek. Maar ik schik me graag in de rol die de trainer me toebedeelt.” Echt waar? Weigerde Ronald de Boer bij Ajax niet als rechtsbuiten te spelen, ook toen Babangida vanwege een blessure enige tijd uit roulatie was? “Ik heb die plaats nooit geweigerd. Ik heb wel aangegeven dat het elftal volgens mij op twee posities zou worden verzwakt als ik op rechtsbuiten zou moeten spelen. Ik ben als rechtshalf nu eenmaal belangrijk voor Ajax.”

Maar bij het Nederlands elftal liggen de zaken anders. Ook Ronald de Boer onderdrukt zijn verlangens ten bate van het algemeen belang. In zijn woorden: “Hiddink moet de vrijheid hebben in te spelen op verschillende situaties. Wellicht vraagt de wedstrijd tegen Mexico om andere oplossingen en kan Seedorf weer op mijn positie spelen. Iedereen moet inzetbaar zijn op elke positie met de gedachte dat we maar één doel voor ogen hebben: wereldkampioen worden.”