Wit-Rusland weigert toegang tot residenties; Waarschijnlijk terugtrekking ambassadeurs

PARIJS, LONDEN, 20 JUNI. De ambassadeurs van de Verenigde Staten, Frankrijk, Duitsland en Italië is gisterochtend in Wit-Rusland de toegang tot hun residenties ontzegd. Waarschijnlijk zullen alle lidstaten van de EU en de VS hun ambassadeurs uit Wit-Rusland terugtrekken. De ruzie over de residenties begon half april.

Het politieke comité van de Europese Unie komt maandag in een ad hoc zitting bijeen om zich te beraden op een gepast antwoord. Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken van Groot-Brittannië, de huidige voorzitter van de EU, verklaarde dat terugtrekking van alle ambassadeurs waarschijnlijk is.

De Verenigde Staten zullen hun ambassadeur spoedig uit Wit-Rusland terugroepen, indien de toegang tot de residenties geblokkeerd blijft, aldus het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Vorige week noemde Daniel Spekard, de Amerikaanse ambassadeur in Minsk, het conflict al een affaire “zonder precedent sinds de Koude Oorlog”, die “schadelijke consequenties” voor Wit-Rusland kan hebben. Hoe schadelijk is niet duidelijk. De betrekkingen tussen het Wit-Rusland van de autoritaire president Aleksandr Loekasjenko en het Westen zijn nu al bepaald niet hartelijk te noemen.

Eind april werden de ambassadeurs gesommeerd te vertrekken uit hun residenties in Drozdy, een parkwijk zes kilometer buiten de hoofdstad Minsk, waar ook president Loekasjenko zijn ambtswoning heeft. De waterleiding en de riolering zouden aan groot onderhoud toe zijn. Het werd echter al snel duidelijk dat Loekasjenko zijn buren kwijt wilde om zijn presidentiële residentie uit te kunnen breiden. De meeste landen weigerden hun ambassadeurs te laten verhuizen.

Afgelopen woensdag werd het bevel ingetrokken, maar de volgende dag sierde het bord 'Drozdy Residentie van de President van de Republiek' de toegangspoort tot de wijk. De ambassadeurs zagen zich gisteravond bij terugkomst in Drozdy geconfronteerd met een omvangrijke politiemacht die de wijk had afgegrendeld. De watertoevoer en de elektriciteit waren eerder al afgesloten.

De landen waarvan de ambassadeurs het bevel tot verhuizen ontvingen beroepen zich op de conventie van Wenen uit 1961, waarin de diplomatieke onschendbaarheid van onder andere residenties is vastgelegd.

Loekasjenko beschuldigde gisteravond de media van “een gebrek aan objectiviteit”. Volgens de president staan in Drozdy geen residenties, maar slechts datsja's - buitenhuizen - die niet onschendbaar zijn. Loekasjenko maakte een uitzondering voor Rusland, dat in tegenstelling tot de andere landen zijn residentie niet huurt maar in bezit heeft. Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken liet weten dat het onwaarschijnlijk is dat de Russische ambassadeur uit Minsk zal worden teruggeroepen. Loekasjenko heeft er nooit een geheim van gemaakt te streven naar een herintegratie van Wit-Rusland en Rusland en koestert de hoop president te worden van een dergelijke federatie. (AFP, Reuters, AP)