Steeds meer bedrijven willen delen in examengeluk

Een frisdrankenfabrikant sponsort het examenfeest, banken verzorgen de diploma-uitreiking. Eindexamens zijn big business. Bedrijven en instellingen lonken naar nieuwe klanten.

ROTTERDAM, 20 JUNI. De eerste honderd bellers mogen mee naar Engeland. Maar alleen als ze gezakt zijn voor hun eindexamen. Op kosten van de Stena Line kunnen ze vlak voor de herkansing een dagje hun Engels ophalen in Cambridge. Hun klasgenoten mét een diploma krijgen slechts een flinke korting.

Door het slechte weer en het voetbalkampioenschap vielen de boekingen Stena Line nogal tegen. Daarom zette directeur W. de Lange de advertentie in de krant. “Dit is toch een leuke manier om mensen te helpen die gestrand zijn op Engels. En wie weet willen ze hierna nog eens terug. Met onze dienst.” Ruim 200.000 middelbare scholieren kregen deze week het lang verwachte telefoontje: geslaagd, gezakt of nog een herexamen. Eventuele twijfelaars konden zich troosten met de statistische zekerheid dat bij veruit de meeste eindexamenkandidaten de vlag uit gaat. En dan? Eerst feesten. En daarna op vakantie of toch eerst een baantje zoeken?

Steeds meer bedrijven en instellingen willen de schoolverlaters daar graag bij helpen. En dat laten ze steeds duidelijker merken. Geen examenkandidaat ontkomt aan de stortvloed van lonkende folders, kortingsbonnen en gratis presentjes. Zo zoekt Burger King nieuwe medewerkers en stuurde daarom geslaagden in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag een bon voor een gratis hamburger. Uitzendbureau Randstad werft vakantiewerkers met een prijsvraag: voor 1 juli inschrijven en je maakt kans op een survival-weekend in de Ardennen.

Ook anderen spelen in op het examengeluk. De Nationale Platenbon plaatste een paginagrote gelukwens in de krant. Wie snel de aangehechte bon invult, ontvangt een gratis CD-ROM thuis. Diverse opleidingen - van universiteiten tot kappersacademie - feliciteren de geslaagden van harte en presenteren zichzelf nog even als dé vervolgopleiding. En de krijgsmacht stuurt vlak voor de diploma-uitreiking een folder met carrièremogelijkheden bij marine, leger en luchtmacht.

De commercie herkent de consument van morgen. Eindexamenleerlingen zijn een doelgroep binnen een doelgroep. Onderwijsinstellingen werven studenten, studentenverenigingen zoeken nieuwe leden. Terwijl de geslaagden genieten van de tijd tussen schoolbanken en nieuwe collegezalen, speuren reclamemakers naarstig naar aanknopingspunten. “Wij brengen ze bij elkaar”, zegt Martijn Bos, student aan de Haarlem Business School. Voor hun afstuderen organiseerde hij met zeven andere studenten en een commercieel bedrijf de Examentour '98. Vlak na de examens lokten ze ruim 1.500 scholieren naar een evenemententerrein in de Flevopolder voor drie dagen housen, sporten en feesten. Wolkbreuken verpesten die dag de meeste buitenactiviteiten, maar in de grote feesttent wordt het neerkletterde regenwater overstemd door het ritmisch gedreun uit torenhoge luidsprekers. De presentator van de Coca Cola drive-inn belooft de Spice Girls, maar “eerst nog even een commercial”. Op het programma staan nog twee 'vj's' van muziekzender TMF en een modeshow van het kledingmerk Diesel. Achter in de tent delen twee meisjes kauwgom en folders uit.

De dansende menigte lijkt evenwel immuun voor het commerciële geweld. “Het is net als televisie. Na een tijdje valt al die reclame niet meer op”, zegt de 16-jarige Charlotte Wind uit Hoorn. Met twee vriendinnen is ze gekomen “om lekker te beesten”. Ze heeft best hard gestudeerd voor haar Mavo-diploma, zegt ze. “Even alleen jongens en bessen nu.” Bessen? “Ja, bessenjenever.”

De Coca Cola show stond vorig jaar op het eindfeest van de christelijke scholengemeenschap Visser 't Hooft in Leiden. Dit jaar is daar een reisorganisatie de sponsor. “Die reclame tussendoor is irritant, maar je verstaat die lui eigenlijk nauwelijks”, zegt Marije Gaemers die net haar VWO-diploma heeft gehaald. Locatiedirecteur H. Veldman heeft geen moeite met de commercie op zijn schoolfeest. “Zelf hebben we zoiets niet. En met minder nemen de leerlingen geen genoegen meer. Maar we moeten voorkomen dat een limonadefabrikant bepaalt waar het schoolbord komt.” Ook directeur E. Bots van de Havo Notre Dame des Anges in Ubbergen trekt een grens. Het verzoek van een felicitatiedienst om alle leerlingen een promotiepakket te sturen, wees ze resoluut af. “Wij zijn geen doorgeefluik.” Maar de geslaagde havisten krijgen wel hun diploma uitgereikt in een mapje van de SNS-bank. In ruil daarvoor sponsorde de bank een schoolreisje naar St. Petersburg. “Dat is een buitenschoolse activiteit. Bovendien leek zo'n mapje me wel onschuldig.”

    • Job van de Sande