Bora heeft weinig tijd voor Nigerianen

De Nigerianen menen dat hun nationale ploeg wereldkampioen wordt. Hun leider is Bora Milutinovic, een 53-jarige Serviër die het niet zo nauw neemt met discipline.

PARIJS, 20 JUNI. “Bora, Bora, Bora.” Wie Velibor Milutinovic niet kent, hoeft hem maar te roepen en hij komt aangerend. Eeuwige lach achter een grote bril die bijna zijn hele gezicht bedekt. Lange, slordig gekamde haren. 'Bora', zoals ze hem al jaren noemen, schudt graag handen en zoent graag wangen. Hij heeft heel veel vrienden, overal in de wereld. Overal waar hij trainer is geweest, in Mexico, Italië, Argentinië, Costa Rica, de Verenigde Staten en nu in Nigeria, overal heeft de Serviër vrienden gemaakt. Van uit alle hoeken en gaten van de wereld komen ze hem dezer dagen bezoeken in Frankrijk. Eigenlijk heeft hij geen tijd meer om met de Nigeriaanse voetballers te trainen.

In café-restaurant La Bouteille d'Or van het plaatsje Elinecourt-Sainte-Marquerite wordt gepraat, gelachen en gedronken. Het is net na het middaguur en Bora heeft zijn vrienden uit Mexico, Joegoslavië en Zwitserland uitgenodigd voor een drankje in het dorp. Een paar kilometer buiten het dorp slenteren de beste voetballers van Nigeria in hun trainingspak door de tuinen van het Chateau de Bellinglise. Het grote hek is gesloten. Zij mogen niet naar buiten, Bora wel. Wanneer Tijani Babangida zich op verzoek via de GSM aan het getraliede hek meldt, kijkt hij eerst schichtig om zich heen en zegt dan: “Eten, trainen, slapen, eten, trainen, slapen. Het is net een gevangenis. Ik mag niet praten. Mag niet van de trainer. Jammer, gauw weg, dag, tot ziens.”

De trainingen van de Nigerianen zijn in het naburige Ressons-sur-Matz, een dorpje zestig kilometer ten noorden van Parijs. Het dorp hangt vol met Nigeriaanse vlaggen. Een paar honderd dorpelingen verzamelt zich dagelijks rond het veld wanneer de Nigerianen hun balvaardigheid tonen. Loopoefeningen voeren ze uit als een dans. De training is een show. Trainer Milutinovic staat aan de zijlijn, kijkt en praat met journalisten uit alle landen van de wereld. Is dit discipline? Is dit de manier waarop Nigeria een gooi naar de wereldtitel wil doen?

Maar vergeet niet dat de 53-jarige Milutinovic de landen Costa Rica, Mexico en de Verenigde Staten naar de wereldkampioenschappen heeft geloodst. Een man met een staat van dienst dus, die ooit als speler uitkwam voor Partizan Belgrado. Maar wat hij om zich heen heeft verzameld in de technische staf, grenst aan het onwaarschijnlijke. Vrienden uit Mexico en Joegoslavië, dat zijn het, meer niet. Experts? Niemand kent ze. Maar wat hebben de Nigerianen nou nodig? Toch zeker geen trainer die hun vertelt hoe ze moeten voetballen. Jay Jay Okocha, de virtuoos op het middenveld met nummer 10 op zijn rug, zei het afgelopen week tegen een verslaggever van L'Equipe. “We willen aanvallen, hebben we gezegd. Ons spel spelen. Daarin zijn we het sterktst.” Okocha is niet bang voor Bora. Hij speelt zoals hij wil spelen, liefst de ene onmogelijke passeerbeweging na de andere, als een artiest die het volk nog wil laten genieten.

Liefst spelen de Nigerianen als een bijeengeraapt zootje - gewoon zoals vroeger op straat en op blote voeten. Een tikje zus en een tikje zo. Wie zal hen vertellen hoe ze moeten voetballen? Een Nigeriaanse journalist die vlak bij het kasteel een onderkomen heeft gevonden op een ponyboerderij, lacht zich dood wanneer hij Bora weer eens met vrienden ziet praten. Na de forse nederlagen tegen Joegoslavië en Nederland dreigde de Nigeriaanse minister van sport, luchtmacht-commandant Emeka Omeruah, de Serviër te ontslaan. De plotselinge dood van regimeleider generaal Sani Abacha redde Milutinovic, vertelt hij. Bora mocht blijven, maar dan moest hij wel gehoorzamen. Bora wist wat hem te doen stond. Hij had immers zijn salaris (600.000 dollar in zeven maanden) al op zak.

Bovendien was er op korte termijn geen alternatief voor de Serviër. Bonfrère Jo, de Nederlandse coach die met Nigeria olympisch kampioen werd? Nee, zegt een andere journalist die wel bij naam genoemd wil worden. Jide Adebayo van het Nigeriaans persbureau NAN zegt: “De manier waarop Bonfrère de Nigerianen in de steek heeft gelaten, zit ons dwars. Hij was niet eens op het feest na de olympische medaille en zat even later gewoon Qatar te coachen. Bonfrère is rijk geworden aan Nigeria. Dan moet hij wel laten zien dat hij bij ons hoort en niet ergens anders gaan werken, terwijl hij een afspraak met ons heeft. Bonfrère had vrienden zoals Amokachi, maar dat is niet genoeg voor de regering om hem nog te vertrouwen.”

Wanneer de Nigeriaanse selectie zich een dag voor het duel met Bulgarije meldt in een immens hotel aan de périférique van Parijs, loopt Milutinovic als een filmster door de hal. Op zoek naar vrienden kennelijk. En ja hoor, ze komen uit alle hoeken en gaten van het hotel naar binnen en zoenen de Serviër op zijn wang. Bora praat met iedereen en zegt niks om over naar huis te schrijven. Als er maar gelachen wordt. Nigeriaanse spelers swingen voorbij en gaan winkelen of telefoneren met hun GSM. Taribo West wordt gevraagd of hij op de foto wil met de vrouw van de Servische keeperstrainer. Fuck off, roept de speler van Inter Milaan tegen de man en maakt een uitnodigend, maar obsceen gebaar naar de vrouw. Hij lacht hautain en pakt zijn telefoon.

Mannen in Nigeriaanse kledij, mannen in trainingspakken, mannen met petten op met de tekst Nigeria hangen onderuit op een bank. Het is in de hotelhal als een markt in Lagos. Ze zeggen allemaal official te zijn. Kanu, Lawal, Oliseh, Babangida, Finidi, Okocha en Amokachi worden omhelsd en op hun schouders geslagen door deze pseudo-officials en pseudo-journalisten. Een vraag beantwoorden de spelers niet. “Mag niet van de trainer”, zegt Babangida. “Liever morgen”, zegt Finidi. “Een andere keer”, zegt Lawal. Ze kijken schichtig om zich heen en zien in een hoek Bora Milutinovic lachen, praten en drinken met vrienden uit de hele wereld. Hij wel, zij niet.

Nigeria won gisteravond met 1-0 van Bulgarije. De Nigerianen demonstreerden vooral voor rust hun fabelachtige techniek. Ikpeba scoorde na een fraaie combinatie met Okocha en Amokachi. De Nigerianen speelden hautain en verzuimden veel kansen te benutten. Kanu, die lange tijd geblesseerd was, viel halverwege de tweede helft in. Hij was een keer dichtbij een doelpunt. Vlak voor tijd schoot de Bulgaar Kostadinov na een fraaie passeerbeweging tegen de lat. Nigeria heeft zich geplaatst voor de tweede ronde.