Verbod op inzet vliegtuigjes tegen aardappelziekte

ROTTERDAM, 19 JUNI. Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB) weigert een ontheffing te geven aan vijf akkerbouwers, die vliegtuigjes willen inzetten om hun aardappelareaal te bespuiten met het middel Ridomil in de strijd tegen phytophtora infestans. Dat is een schimmel, die de gevreesde aardappelziekte veroorzaakt.

De boeren willen met vliegtuigjes werken omdat het land te nat is om met tractoren te spuiten. Zeker op kleigronden is dat volstrekt onmogelijk. Voorzitter A. Maarsingh van de vakgroep akkerbouw van de federatie van land- en tuinbouworganisaties (LTO-Nederland) reageerde vanochtend teleurgesteld op de beslissing van het college, dat meent dat andere middelen kunnen worden ingezet. Het spuiten van gewasbeschermingsmiddelen vanuit vliegtuigen heeft - zeker wanneer er wind staat - onaanvaardbare gevolgen voor het oppervlaktewater, waarin de stof ook terecht komt.

Volgens Maarsingh is er in veel delen van Nederland sprake van een noodsituatie. Door de relatief hoge temperatuur en de vele regen zijn veel aardappelvelden inmiddels aangetast met de schimmel. Wanneer het droger en warmer wordt, zoals voor het weekeinde is voorspeld, kan het met de uitbreiding van de ziekte blijken mee te vallen, maar dan moeten de nu gesignaleerde haarden wel onmiddellijk worden doodgespoten. Een duidelijk beeld van de mate waarin de aardappelepidemie tot dusver om zich heen heeft gegrepen is echter niet te geven, omdat de ziekte enkele dagen neemt om te incuberen. Door biologisch telende boeren zijn nog geen gevallen van infectie door phytophtora gemeld.

De Plantenziektenkundige Dienst (PD) in Emmeloord zegt dat de aardappelziekte zich inmiddels snel over het hele land uitbreidt. De meeste gevallen worden gemeld uit het Zeeuwse Tholen, de kop van Noord-Holland, waar de bekende Opperdoezer Ronde wordt geteeld, het gebied rond Maassluis, Flevoland en rond Hardenberg. LTO-Nederland onderzoekt vandaag of beroep tegen de beslissing van het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen mogelijk is. Ook worden andere ontheffingsaanvragen voorbereid. “Ik snap niet dat we niet de kans krijgen die besmettingshaarden aan te pakken. Het probleem wordt nu steeds groter,” aldus Maarsingh. Volgens hem zijn sommige akkers zo nat dat het niet eens mogelijk is te voet het land op te gaan om handmatig te spuiten.

De toename van het aantal meldingen nam vooral toe na het afgelopen, natte weekeinde. Eind vorige week werden er echter al verzoeken gedaan om met vliegtuigen te mogen spuiten. Vorige week vrijdag waren er twintig gevallen gemeld bij de Plantenziektenkundige Dienst. Het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij weigerde toen een algehele ontheffing van het verbod om met vliegtuigen te spuiten bij een windsnelheid die hoger is dan vijf meter per seconde. Begin deze week was het aantal meldingen al tot negentig opgelopen. Daar waren ook enkele volkstuinders bij.

Ook de zachtfruitsector heeft te kampen met de gevolgen van het natte weer gedurende de laatste weken. Veel bedrijven hebben te maken met zwaar tegenvallende kwaliteit van kersen en aardbeien, voor zover ze al niet volledig weggerot zijn. Volgens de landbouwvoorlichting (DLV) van het ministerie lukt het op dit ogenblik geen enkele teler om fruit te oogsten van een behoorlijke kwaliteit. Het zijn vooral de harde regenbuien in combinatie met daarna weer oplopende temperaturen die de gewassen extra zacht en vatbaar maken. Aardbeien kunnen onder deze omstandigheden nauwelijks 'afharden'. Juist omdat er zoveel rot in de aardbeien voorkomt is het oogsten buitengewoon lastig.

Het rotten bij aardbeien wordt onder andere veroorzaakt door botrytis, net als phytophtora een schimmelinfectie. Als die infectie eenmaal heeft plaatsgehad slaan daarna doorgaans ook andere schimmels toe. In de aardbeiensector is dit voorjaar vooraf flink met gewasbeschermingsmiddelen gespoten, variërend van drie tot meer dan tien keer. Het spuiten blijkt door de weersomstandigheden achteraf echter geen enkele zin te hebben gehad. Volgens een aantal aardbeientelers bieden 'mechanische' plastic folie en stro tussen de planten nog de beste bescherming. Kersentelers hebben vooral last van de regen. Door de regen barsten de kersen over, waarna ze niet meer voor consumptie geschikt zijn.