Marianne van der E. ontkent alles

Justitie in Leeuwarden eiste gisteren vijftien jaar cel tegen pensionhoudster Marianne van der E. wegens moord op twee mannen. Hun lijken werden eind vorig jaar in de tuin van haar pension in Anjum aangetroffen. De vrouw blijft alles ontkennen.

LEEUWARDEN, 19 JUNI. Buitengewoon belastende getuigenverklaringen; bloedsporen van het slachtoffer op de sok die ze droeg. Tegen Marianne van der E. (52), pensionhoudster te Anjum, lijkt veel bewijs voorhanden. Justitie in Leeuwarden eiste gisteren tegen haar dan ook 15 jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging. Wegens moord met voorbedachten rade op de 26-jarige Louw de Jong uit Anjum op 23 december vorig jaar en doodslag op de 38-jarige Hermanus Sonnemans op 23 juni vorig jaar.

Beide lijken lagen in de tuin van haar pension begraven. Officier van justitie mr. G. Veenstra noemde Van der E. een “ernstig gestoorde” vrouw, “angstig, theatraal, achterdochtig tegenover autoriteiten”. Iemand “die zelf de regie wil voeren”. Maar net als tijdens haar verhoren bleef Marianne van der E. tijdens de zitting gisteren en vandaag alles ontkennen. “Ik heb de feiten niet gepleegd. Ik ben zelf ook slachtoffer.” Volgens Van der E. hebben instanties haar signalen over misstanden en oplichterspraktijken van oud-huurders in haar pension “collectief genegeerd”.

Op 23 december vorig jaar werd ze aangehouden, nadat haar klusjesman en kennis Boekhout de politie had gemeld dat het levenloze lichaam van Louw de Jong op het erf van het pension lag. Hij verklaarde dat Van der E. hem die bewuste avond thuis had opgezocht en had gezegd dat ze Louw “had omgelegen”. Ze vroeg zijn hulp om het lijk weg te werken. Boekhout zei dat hij bloedsporen in de gang ontdekte, die Van der E. aan het wegschrobben was. Later op de avond zou ze hem in de tuin het nog warme lijk van De Jong hebben getoond. Uit angst voor wraakacties zou hij haar geholpen hebben het lijk in een tentdoek te wikkelen. Boekhout verklaarde tegenover de politie dat hij op het hoofd van De Jong verwondingen had gezien. Ook een pensiongaste uit Borne (Ov.) legde een uiterst belastende verklaring af. Zij had de verdachte met De Jong zien slepen, zei ze de politie. Marianne van der E. deed de verklaringen af als “fantastische verhalen”.

Dan het bloed van het slachtoffer De Jong: aangetroffen op de deur, drempel en de trapkast van het pension. En op de sok die Marianne van der E. droeg toen ze werd aangehouden. Volgens officier Veenstra sloeg de pensionhoudster De Jong, die alcohol en slaaptabletten had gegeven, met een moker de schedel in. Hij bloedde ter plekke dood. Veenstra acht moord bewezen, omdat Van der E. De Jong bewust medicijnen zou hebben toegediend. Haar motief zou zijn dat ze een zondebok zocht voor de hennepkwekerij die eerder dat jaar op haar zolder was ontdekt. Bovendien zou ze van De Jong hebben afgewild gezien de huurachterstand die hij bij haar had.

Ook het medeplegen van doodslag op haar 'bodyguard' Hermanus Sonnemans acht officier Veenstra bewezen. Hij huurde een caravan op het erf van Van der E. Zij zou een dronken Sonnemans met een hamer hebben doodgeslagen en hem daarna in een eerder gegraven gat hebben gegooid. Tegen de 27-jarige medeverdachte P.H. uit Dokkum, die zelf vandaag terechtstond voor betrokkenheid bij de dood van Sonnemans, zou ze hebben verklaard dat het gat bestemd was “voor Herman”.

H. verklaarde dat hij had gezien hoe Van der E. op Sonnemans insloeg met een hamer. Van der E. zou later hebben gezegd: “Zijn schedel knapte als een nootje”. H. heeft verklaard dat hij Van der E. moest helpen het lijk van Sonnemans in het gat te gooien. Marianne van der E. zou hem toen hebben gezegd: “Ik ben doctorandus en heb een blanco strafregister, dus het is wel duidelijk wie de dader is.” En daarna: “Die ligt erin. Zand erop.” Van der E. ontkende opnieuw alles: “Een gruwelijk verhaal, maar het klopt niet. Ik ben weggelopen, waarna H. bij Sonnemans achterbleef.” Volgens Van der E. was het gat in de grond, dat Sonnemans en H. samen hadden gegraven, bestemd voor een beerput.

Volgens psychiatrische rapportage van het Pieter Baan Centrum is Van der E. een bijzonder intelligente vrouw. Maar ze zou volgens het rapport ook lijden aan ernstige psychotische stoornissen en een haat-liefde-verhouding met mannen. Ze ontfermde zich over zwakke mannen, maar stootte hen op agressieve wijze af als zij haar te na kwamen. Van der E. zou sterk verminderd toerekeningsvatbaar zijn. Het Pieter Baan Centrum acht de kans op herhaling groot.

“Er zijn sporen, aanwijzingen, er is een verdenking”, zei H. Anker, de raadsman van Marianne van der E. gisteren. “Maar niemand heeft duidelijk gezien wat er is gebeurd.” Volgens hem zijn er te veel verschillende verklaringen over de dood van De Jong afgelegd. “Wettig en overtuigend bewijs” tegen zijn cliënt is er volgens Anker niet. Hij noemde H. een onbetrouwbaar getuige, die door anderen een “fantast” en een “leugenaar” is genoemd. Volgens Anker zou H. zélf een motief hebben gehad Sonnemans te doden: Sonnemans zou zich hebben vergrepen aan het tweejarig dochtertje van de vriendin van H.

Anker verwees daarnaast naar de verklaring die patholoog-anatoom R. Visser heeft afgelegd. Hij sluit niet uit dat de breuken in de schedel en het strottenhoofd van Sonnemans zijn veroorzaakt door een val met het gezicht naar beneden.

Bovendien, stelde Anker: “De feiten zijn haar niet toe te rekenen.” Alleen al wegens de sterk verminderde toerekeningsvatbaarheid van zijn cliënt die het Pieter Baan Centrum constateerde, zou een gevangenisstraf van hooguit één of twee jaar met tbs volgens de advocaat het maximum moeten zijn. Anker vroeg vrijspraak.