Ex-commandant vernietigingskamp terug in Kroatië

ZAGREB, 19 JUNI. Meer dan vijftig jaar na zijn vlucht naar Argentinië is gisteren Dinko Šakic in Kroatië teruggekeerd, met de handboeien om, begeleid door de politie en als verdachte van oorlogsmisdaden in de Tweede Wereldoorlog.

De nu 76-jarige Šakic was in de Tweede Wereldoorlog, van december 1942 tot oktober 1944, commandant van het concentratie- en vernietigingskamp Jasenovac, waar door het toenmalige Kroatische nazi-regime meer dan honderdduizend Serviërs, joden en Roma (zigeuners) zijn vermoord. Hij is ook commandant geweest van het niet ver van Jasenovac gelegen kamp Stara Gradiška, waar ten minste 20.000 mensen zijn vermoord.

Na de oorlog vluchtte Šakic, dankzij de Argentijnse dictator Perón, naar Argentinië en leefde daar tot begin dit jaar zonder problemen onder zijn eigen naam. In april kwamen verslaggevers hem op het spoor. In vraaggesprekken gaf Šakic toe in de oorlog kampcommandant te zijn geweest. Maar aan oorlogsmisdaden had hij zich naar zijn zeggen niet schuldig gemaakt. Hij zei dat tijdens zijn periode als commandant geen enkele bewaker was toegestaan gevangenen aan te raken. “Dat was verboden. Ik praat niet over hoe het was voor ik kwam of nadat ik was vertrokken, maar toen ik er was mocht niemand een ander aanraken.” Šakic beloofde indertijd zich niet tegen zijn arrestatie te verzetten en van een proces gebruik te zullen maken om zijn onschuld te bewijzen.

De kwestie-Šakic heeft in Kroatië het debat over het oorlogsverleden doen oplaaien, zeker nadat vorige maand bleek dat een andere Kroaat die in de oorlog een prominente rol heeft gespeeld, Ivo Rojnica, na tientallen jaren in Argentijnse ballingschap ongehinderd naar Kroatië was teruggekeerd om er de begrafenis van de overleden minister van Defensie bij te wonen. De man, die in de oorlog hoogste gezagsdrager van het fascistische bewind in de stad Dubrovnik is geweest, werd bij dat bezoek niets in de weg gelegd. Het Kroatische bewind van president Franjo Tudjman heeft begin jaren negentig nog getracht hem tot Kroatisch ambassadeur in Buenos Aires te benoemen. Dat ging toen niet door na scherpe protesten van anti-fascistische organisaties als het Simon Wiesenthal Centrum.

Op 9 mei eisten 1.500 Kroaten op het centrale Plein van de Grote Kroaten in Zagreb dat het plein weer zijn oude naam zou krijgen - Plein van de Slachtoffers van het Fascisme. Het bewind van Tudjman had die naam na 1991 afgeschaft. (Reuters, AP, AFP)