'De geïnteresseerde wijnmarkt is te klein'

Het is kommer en kwel in de slijtersbranche. De Verenigde Nederlandse Slijters-Wijnhandelaren luiden de noodklok. Vooral kleine zelfstandige slijters stoppen ermee of sluiten zich aan bij een winkelketen. “De consument ziet het verschil in kwaliteit tussen aanbieders niet.”

AMSTERDAM, 19 JUNI. Zelfstandig wijnhandelaar R. Klaase van Cave Rokin in Amsterdam moppert. Volgens hem weet de Nederlandse consument niets van wijn en jenever. “Nederlanders laten zich maar leiden door aanbiedingen van het grootwinkelbedrijf. Velen denken dat jenever water met wat alcohol is. En ze betalen meer dan nodig is bij die grote winkels.”

Dat gebrek aan onderscheidend vermogen is, aldus de zelfstandige slijters en wijnhandelaren, fnuikend voor hun positie op de markt. Tegenover het geweld van het filiaal- en grootwinkelbedrijf wordt het steeds moeilijker zich te handhaven. Consumenten laten de zelfstandige slijter links liggen omdat ze het gemakkelijker vinden alle boodschappen in een en dezelfde winkel te doen. De meerderheid van de zelfstandige slijters is buiten de grote winkelcentra gevestigd.

Het Economisch instituut voor het midden-en kleinbedrijf (EIM) constateerde dat supermarkten vorig jaar vijftig procent van de alcoholische dranken in Nederland verkochten. Omdat sterke drank niet mag worden verkocht in supermarkten, ligt hun marktaandeel in de andere alcoholica dus nog hoger. Voor bier is het 75 procent, voor wijn 64.

Ook andere filiaalbedrijven en commerciële samenwerkingsverbanden slokken een groeiend deel van de markt op. Van de 2400 slijterijen is inmiddels zestig procent onderdeel van een keten.

Klaase denkt dat zelfstandige wijnhandelaren voor dezelfde prijs betere wijnen leveren. “Van elke tien wijnproducenten zijn er drie die goede kwaliteit leveren. De rest is vooral op kwantiteit gericht. Grote wijnverkopers in Nederland moeten met grote producenten praten. Die kunnen geen zaken doen met een klein wijnhuis omdat die nooit voldoende voor alle winkels kan leveren.”

Het bewijs hiervoor haalt hij direct uit zijn wijnkelder. Vol trots toont de wijnhandelaar een fles Chateaux Miaudoux 1995. “Een heel bijzondere wijn voor slechts 12,95 gulden. Deze beginnende wijnboer uit de Bergerac heeft een foutje gemaakt. De wijn is van hogere kwaliteit dan hij verwachtte maar de prijs heeft hij niet aangepast. 25 gulden is deze fles wel waard.”

Klaase heeft zich gespecialiseerd in wijnen. Hij verkoopt wel sterke dranken en bier, maar moet het vooral hebben van wijn. “Hartevelt jenever verkoop ik niet en een fles Bokma is bij mij duurder dan bij de Gall & Gall om de hoek.”

Volgens Klaase hebben veel grote winkelketens personeel met onvoldoende wijnkennis. “Maar de gemiddelde consument is van alles wijs te maken. Zo blijft het een vicieuze cirkel in wijnland. Onwetende kopers en onwetende verkopers. In Nederland is de geïnteresseerde wijnmarkt nog te klein.”

Klaase realiseert zich dat hij in Amsterdam een voordeel heeft ten opzichte van wijnhandelaren elders. “De intelligentsia en de nieuwe rijken hier kun je nog een verhaal vertellen over wijn. Die willen voorgelicht worden.”

Voor bierspecialist B. Tap van d'Oude Gekroonde Bier & Wijnwinkel uit Amsterdam is de kennis noodzakelijk om te overleven. “Ik ken alle 900 bieren die ik verkoop.” Hij waarschuwt een Russische toerist die een zeer zure soort geuze wil aanschaffen. “Something typical from Amsterdam sir? You better try IJ-bier.”

Even later verkoopt hij iemand twee flessen Westvleteren trappist voor 7,50 gulden per stuk. “Westvleteren is de minst commerciële van de zes abdijen die nog Trappistenbier brouwen.”

Tap importeert jaarlijks ook een tiental flessen slivovitsj, een pruimenbrandy uit Oost-Europa. Als hij een drank niet heeft, wordt een zoektocht gestart. “Wij zoeken mooie dranken. Voor de Bacardi's en Pisang Ambon kunt u ook naar het grootwinkelbedrijf.”

Voorzitter G. van Bilsen van de Verenigde Nederlandse Slijters-Wijnhandelaren (VNSW) heeft in Tilburg een wijnhandel. Hij stoort zich aan de concurrentie door grootwinkelbedrijven. “Alcohol mag niet tegen dumpprijzen worden verkocht en toch gebeurt het.” Ook sommige reclame-uitingen verfoeit hij. “Een fles drank bij een wasmiddel, dat kan toch niet.”

Hij vindt dat slijters zo langzamerhand het bestaansrecht wordt ontnomen. Toch ziet hij mogelijkheden. “Zoals in vele andere branches stellen 35-plussers prijs op persoonlijke aandacht. We moeten bijvoorbeeld onthouden wat de klant lekker vindt en wanneer hij en zijn familie jarig zijn. Met een simpele computer is een nuttige database op te bouwen.”

Wijnhandelaar J. Konings-Janssen uit Breda ziet voor- en nadelen in de nabijheid van een supermarkt met een wijncollectie. “Als de wijn een kadootje is, komt de gever die bij mij halen. In de supermarkt durven ze geen advies te vragen.”