Artistiek voetbal

Ajax is art. Deze kreet die een jaar of vijf, zes geleden opkwam, geeft precies weer hoe de meeste Nederlanders over het voetbal van hun land denken. Het Nederlandse voetbal is aanvallend, creatief, eigenzinnig en bovenal artistiek, zo viel ook de laatste weken weer overal te lezen en te horen. Net als bij alle vorige Europese of Wereldkampioenschappen, denken de meeste Nederlanders dan ook weer dat hun elftal grote kans maakt op de wereldtitel. Hoe kan het anders met zulke technisch begaafde en artistieke voetballers als Cocu en Numan?

Zeker als het om voetbal gaat, voelen Nederlanders zich superieur. Dat bleek ook weer bij de eerste wedstrijd van Nederland bij het huidige Wereldkampioenschap Voetbal in Frankrijk. Vooraf hingen overal affiches waarop onder het jochieshoofd van Kluivert de volgende woorden stonden: 'Saturday 13th, unlucky for some. Like Belgians'. Dat de Belgen zouden worden verslagen door de artistieke Nederlanders, stond vast. De vraag was alleen of het 3-1, 4-0 of 5-1 zou worden.

Groot was dan ook de Nederlandse verontwaardiging toen de Belgen niet mee wilden werken aan het Hollandse kunstwerk. Een laf elftal betonvlechters, zo was de teneur van de Nederlandse commentaren op het Belgische elftal. Over de Belgische verdediger Staelens die er met een wel erg oude voetbaltruc in slaagde de dommige Kluivert het veld af te krijgen, werd door Studio Sport een vermeend racistisch vergrijp uit een grijs verleden opgediept: Staelens bleek, o schande, een recidivist!

Verzwegen werd dat Nederland de hele wedstrijd niet verder was gekomen dan het gebruikelijke geschuif op het middenveld, het slaapverwekkende soort voetbal waar Nederland het patent op heeft en waarvoor trainers als bondscoach Hiddink het woord 'circulatievoetbal' hebben uitgevonden. De enige die voor een beetje opwinding zorgde was de snelheidsduivel Marc Overmars.

Het armzalige gelijkspel tegen België heeft het superioriteitsgevoel van Nederland dan ook geenszins aangetast. Dat bleek dinsdagavond bij de wedstrijd Duitsland-Verenigde Staten, die zoals alle wedstrijden door Nederland 3 werd uitgezonden. Die Duitsers kunnen alleen maar werken, riep presentator Mart Smeets verontwaardigd uit nadat Duitsland in de eerste helft zonder veel inspanning op een 1-0 voorsprong was gekomen. Geen sprankje creativiteit, geen enkel origineel idee, zei Smeets ook nog: Duitse voetballers zijn onartistieke robotten. Vervolgens was in de tweede helft een sober en degelijk voetballend Duits elftal aan het werk dat de eindstand efficiënt op 2-0 bepaalde.

'Less is more' is het devies van het Duitse elftal, waarvan Nederland veel kan leren. In Duitsland vraagt niemand om artistiek voetbal. Maar in Nederland zijn zelfs de spelers gaan geloven dat ze kunstenaars zijn. Clarence Seedorf is er het toonbeeld van: altijd twee tikjes waar één volstaat, altijd een extra sierlijke beweging die meestal halverwege mislukt, altijd een stap teveel.

    • Bernard Hulsman