Sunderland beleeft val nog elke dag

Scott Sunderland (31) herstelt moeizaam van een hersenbloeding na een valpartij in de Amstel Goldrace. De Australische wielrenner werd aangereden door de Nederlandse ploegleider Cees Priem, die schuld ontkent.

ZOTTEGEM, 18 JUNI. Twee grote littekens markeren de schedel van Scott Sunderland. Hij heeft zijn haar gekortwiekt en lijkt zich niet te schamen voor de souvenirs van de Amstel Goldrace. De wielrenner van de Belgische formatie Palmans werd een dag na de klassieker met spoed geopereerd omdat hij twee bloedproppen onder de hersenpan had. Een Belgische chirurg was zich rot geschrokken, nadat een Nederlandse collega van hem een etmaal eerder slechts een hersenschudding had geconstateerd.

“Het was kantje boordje”, zegt de Vlaamse echtgenote Sabine Sunderland, die zich conform de wielerwetten als een waakhond over haar man heeft ontfermd. “Ik begreep niet wat de artsen in Maastricht bezielde. Scott spuugde bloed en hij kreeg steeds grotere bulten op zijn achterhoofd. Als hij even bij bewustzijn was, puilden zijn ogen uit. Hoe is het dan mogelijk dat je zo'n patiënt eerst naar huis wilt sturen. Na veel palaveren mochten we met een ambulance naar Gent. Daar zijn de doktoren meteen gepanikeerd. Gelukkig maar, anders was Scott er misschien niet meer geweest. Een paar uur later en de bloeding was in de hersenen terechtgekomen. Nu heeft hij alleen een whiplash.”

Bijna twee maanden na het ongeluk mag Sunderland alleen op een hometrainer fietsen. Hij heeft veel last van duizelingen. Naarmate het gesprek vordert, raakt hij vermoeid en praat hij steeds meer in het Engels. Hij is juist terug van zijn dagelijkse medische behandeling in Gent. Ter bevordering van het genezingsproces, op advies van zijn psychiater, draait hij bijna dagelijks de videoband van de valpartij. “In het begin had ik geen clear picture. Ik ging fantaseren wat er gebeurd was. Nu krijg ik de enige waarheid onder ogen.”

De beelden spreken voor zich. Priem geeft een drinkbus aan zijn kopman Peter van Petegem. Bijna op hetzelfde moment mindert een jurywagen vaart en wijkt Sunderland naar de rechter weghelft. Priem kan het achterwiel van Sunderland niet meer ontwijken. De Australiër smakt tegen het asfalt en kan maar net worden ontweken door een volgauto van Saeco. Priem rijdt door en reageert na afloop voor de Belgische televisie alsof er niets gebeurd is. “Ik ben niet gestopt omdat ze beweren dat ik Scott heb aangereden”, klonk zijn warrige uitleg.

De eerste problemen tussen Sunderland en Priem dateren van 1994, toen de renner nog bij TVM reed. Vlak na de zomer kondigde Sunderland zijn ontslag aan bij de ploegleider. Vervolgens mocht Sunderland alleen nog Belgische koersen rijden bij TVM, hoewel hij naar eigen zeggen in een bloed vorm stak. “Ik was zeventiende op het WK en wilde per se presteren in de najaarsklassiekers. Zonder duidelijke reden kreeg ik niet eens de kans om te bewijzen. Cees liet mij als een baksteen vallen, zonder dat hij nog contact met me zocht. Toen werd me duidelijk welk karakter hij heeft. Cees is een lomperik.”

Om het verwijt van haar echtgenoot te ondersteunen, geeft Sabine Sunderland een opsomming van Priems reactie. “Hij stopte niet eens, toen Scott daar buiten bewustzijn op de grond lag. Hij had zogenaamd niets opgemerkt, maar op de video kun je zien dat hij wel degelijk opzij keek. Na de koers kwam hij ons 's avonds in het ziekenhuis opzoeken, maar de manier waarop was onmenselijk. Hij liep de verpleegsters bijna omver en kwam ongevraagd op de afdeling. Maar Scott was buiten bewustzijn en mocht helemaal geen bezoek hebben. Daarna hebben we alleen nog een bosje bloemen op de stoep gevonden: afzender TVM.”

Het gebrek aan respect voor de zwaargewonde coureur kwam ook tot uiting tijdens de bijeenkomst die Palmans en TVM drie weken geleden hadden gearrangeerd. Beide partijen werden het niet eens over de financiële vergoeding voor Sunderland, die niet alleen extra ziektekosten betaalt maar ook winstpremies misloopt. Volgens Arjan Bos, commercieel directeur van TVM Verzekeringen, vraagt de renner een buitensporig hoog bedrag. Volgens Sunderland heeft de tegenpartij te weinig begrip voor de inkomstenderving.

“Ik had me geplaatst voor de Commonwealth Games, die in Australië belangrijker zijn dan de Tour de France of het WK. Vergelijk het met de Europa Cup in het voetbal, die in Argentinië of Brazilië nauwelijks tot de verbeelding spreekt. Ik had heel rijk kunnen worden na een goede prestatie in de Commonwealth Games. Bovendien kon ik me daar kwalificeren voor de Olympische Spelen. Vergeet niet dat ik de enige profwielrenner ben uit de omgeving van Sydney. Ik ben het uithangbord voor de wielerwedstrijden bij de Spelen.”

Na de eerste bijeenkomst tussen TVM en Palmans hadden de betrokkenen voor volgende week een tweede afspraak gepland. Tot verbijstering van Sunderland vroeg TVM uitstel tot na de zomervakantie. “Onze advocaat gaat met vakantie en we willen ons beter voorbereiden op de ingewikkelde verzekeringprocedures”, verklaart Bos. “Ze willen de kogel ontwijken”, reageert Sunderland. Met zijn zaakwaarnemers beraadt hij zich op juridische stappen. “Ik moet aan mijn toekomst denken. De contractbesprekingen beginnen altijd in de zomer. Ik heb geen tijd te verliezen.”

Aan het einde van de middag moet de revaliderende patiënt naar een bevriende fysiotherapeut in zijn woonplaats Zottegem. Voor het afscheid toont hij een fruitmand met faxen, e-mails en ansichtkaarten. Hij roemt de collegialiteit van de wielerprofs, die hem niet zijn vergeten en bijna allemaal refereren aan de botte reacties van Priem. “Cees heeft blijkbaar niet veel vrienden in het peloton”, zegt Sunderland terwijl hij moeizaam de trap afdaalt. Over drie maanden hoopt hij zijn beroep weer te kunnen uitoefenen. “Ik ben nu al bang voor de kasseien. Die zijn zonder whiplash al pijnlijk genoeg.”