Middenveld

Het CDA is te afhankelijk van het middenveld, schrijft Kees-Jan Hordijk in NRC Handelsblad van 15 juni. Een warrig betoog want het is van tweeën één. De stelling van de afhankelijkheid van het middenveld staat immers haaks op een andere stelling in dit artikel: het maatschappelijke middenveld is in die partij geïnteresseerd zolang het CDA iets te verdelen heeft. En omdat dat nu niet het geval is, hebben de belangengroeperingen zich allang van de partij afgewend.

Hordijk doet het voorkomen of de ideologie van het middenveld een recent antwoord is op de marktideologie van paars. Dit getuigt niet van historisch bewustzijn. Het denken van het CDA is van het begin af aan gericht geweest op de zin en betekenis van het maatschappelijke middenveld. Dat hangt nauw samen met een doordachte visie op de samenleving, die een tweedeling tussen de staat enerzijds en het individu anderzijds principieel afwijst. Het maatschappelijk middenveld is in de CDA-filosofie de tweede hoeksteen van de samenleving, naast het gezin. Dat het middenveld (met zijn uiteenlopende belangen) een rol speelt in de besluitvorming, behoort ook bij deze partij.

De zwakte van het CDA is misschien wel hierin gelegen dat deze partij zich inderdaad van het middenveld verwijdert. Het verlies aan positie in het politieke veld heeft binnen de partij tot interne discussie en wellicht tot enige polarisatie geleid. Het dreigt de verkeerde kant op te gaan als men het wil zoeken in standpunten die niet in het verlengde van een geijkte traditie liggen.

Dat is overigens ook het geval wanneer het streven naar 'een sociaal gezicht' wordt aangewend om de markt te bewerken. Het CDA behoort uiteraard, uit haar aard, een sociaal gezicht te hebben. Maar het dreigt een verkrampt gezicht te worden. Zelfs in de 1 mei-rede van fractieleider De Hoop Scheffer komt een passage voor die te denken geeft. Hij voorziet dat ons land in de 21ste eeuw nog maar twee stromingen kent: een economische en een sociale waarbij de laatste de richting is waarvoor het CDA kiest. Het klinkt mooi, maar het kan niet zo zijn dat de scheiding in de politiek langs deze lijn verloopt. Het sociaal gezicht mag geen masker worden, waarachter een economisch hoofd ontbreekt. Laat staan een lijf, zonder voeten in het middenveld.

    • Peter Klep