'Khatami verdient respect'; VS willen naar normale band met Iran

WASHINGTON, 18 JUNI. De Verenigde Staten stellen Iran normalisering van de betrekkingen in het vooruitzicht, bijna twintig jaar na de Iraanse revolutie van 1979 die, via de bezetting van de Amerikaanse ambassade in Teheran, tot een politieke breuk leidde.

In een toespraak in New York zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright, gisteren dat het tijd is om te onderzoeken hoe de kloof tussen beide landen overbrugd kan worden. De handreiking van Albright, die bekend staat als een van de scherpste critici van Iran binnen de Amerikaanse regering, komt na maanden van voorzichtige toenadering tussen de twee landen. In januari sprak de Iraanse president Khatami in een vraaggesprek met CNN welwillend over “het grote Amerikaanse volk”. Iran heeft vanmiddag haar “positieve toon” begroet, maar gezegd op concrete daden te wachten.

Albright nodigde Iran uit om de VS te helpen bij het opstellen van “een routekaart die leidt tot normale betrekkingen”. Ook zei ze dat Iran betrokken kan worden bij pogingen van verschillende landen om via onderlinge samenwerking “de internationale veiligheid te berschermen”. Jarenlang heeft Washington Iran beschouwd als belangrijke steunpilaar van internationaal terrorisme.

Albright zei dat Khatami, die vorig jaar met overmacht de presidentsverkiezingen won, “respect verdient omdat hij de keuze van het Iraanse volk is”. Ze reageerde op Khatami's uitspraak dat “een samenleving die zich wil ontwikkelen niet kan slagen zonder de Westerse beschaving te begrijpen”. “In antwoord daarop wil ik zeggen”, aldus Albright, “dat hetzelfde gezegd kan worden met betrekking tot de Oosterse beschaving en de islamitische beschaving”.

Albright somde een aantal tekenen op dat de Iraanse politiek in de ogen van Washington verbetert. Ze noemde de positieve opstelling tegenover de Palestijnse leider Arafat, de veroordeling die Khatami in januari uitsprak over terrorisme en het vermoorden van Israelische burgers, de strijd van Iran tegen verdovende middelen en de Iraanse pogingen om vrede in Afghanistan te bewerkstelligen.

Albright liet ook blijken dat er nog grote meningsverschillen tussen Washington en Teheran bestaan, onder andere over Iraanse pogingen om wapens voor massavernietiging te bemachtigen, Iraanse veroordelingen van Israel en schendingen van de mensenrechten. Maar ze sprak niet over het lot van de Britse schrijver Salman Rushdie, die leeft in de schaduw van de fatwa die imam Khomeiny over hem uitsprak wegens zijn boek De Duivelsverzen.

Albright deed in haar toespraak haar uiterste best om te laten zien dat de VS niet anti-islamitisch zijn. “De islam is de snelst groeiende godsdienst in de Verenigde Staten. “We hebben respect voor de morele lessen en de rol van de islam als bron van inspiratie voor miljoenen mensen”.