'In Europa wordt gefolterd'

ROTTERDAM, 18 JUNI. In 28 Europese landen worden mensen gemarteld of mishandeld door gewapende overheidsinstanties. Wereldwijd ligt dit aantal op 117. Dit zegt Amnesty International in zijn jaarlijkse rapport over de mensenrechten.

De in Londen gevestigde mensenrechtenorganisatie omschrijft de detentie van leden van gewapende Noord-Ierse groeperingen in extra-beveiligde gevangenissen in Groot-Brittannië als “een wrede, onmenselijke of vernederende behandeling.” Er is onderzoek gaande naar sterfgevallen in Britse gevangenissen. Uit Frankrijk kwamen berichten over schietpartijen met dodelijke afloop, mishandeling en verkrachting door wetshandhavers. In Duitsland trad de politie herhaaldelijk hard op tegen asielzoekers. België en Italië werden opnieuw geconfronteerd met berichten over marteling en mishandeling van Somaliërs, onder wie kinderen, door hun militairen die deel uitmaakten van de VN-vredesmacht in Somalië.

De grootste boosdoener in Europa was Wit-Rusland waar ongeveer dertig mensen werden terechtgesteld en zeventien nieuwe doodvonnissen werden uitgesproken. Marteling en mishandeling kwamen er op grote schaal voor. Het hoofdstuk over de Verenigde Staten was bijna geheel gewijd aan de doodstraf, die in 1997 74 keer werd voltrokken.

Amnesty vraagt speciale aandacht voor vrouwen. “'Geslachtsblindheid' van de internationale structuur van de mensenrechten betekent in de praktijk dat flagrante schendingen van vrouwenrechten vaak worden genegeerd en dat structurele discriminatie van vrouwen niet wordt betwist.” Wel is de integratie van vrouwenrechten in het werk van de VN verbeterd. Economische rechten worden volgens Amnesty steeds belangrijker “in een tijd dat de discussie over mensenrechten zich steeds vaker afspeelt in de economische sfeer.”

Al met al blijft de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens een halve eeuw nadat ze werd opgesteld “een belofte die niet in vervulling is gegaan voor de 1,3 miljard mensen die met minder dan twee gulden per dag vechten om te overleven, voor de 35.000 kinderen die dagelijks overlijden door ondervoeding en ziekten die kunnen worden voorkomen, voor de miljarden volwassenen, voor het merendeel vrouwen, die niet kunnen lezen of schrijven, voor de gewetensgevangenen die overal ter wereld verkommeren in gevangenissen, of voor de slachtoffers van marteling in eenderde van alle landen ter wereld.”