NS-werknemers zijn de onzekerheid beu

Vorige maand staakte de NS, vorige week bijna, en gisteren legden machinisten in Amsterdam het werk neer. De kloof tussen de NS-top en het rijdend personeel groeit. Nog steeds gesol en onderbezetting: 'Het houdt een keer op.'

ROTTERDAM, 17 JUNI. Een NS'er heeft hart voor zijn bedrijf. Menig conducteur of machinist ziet de veranderde cultuur bij de spoorwegen dan ook met lede ogen aan. “Bij NS draait het niet meer om het aanbieden van zo goed mogelijk openbaar vervoer, het draait om winst maken”, zegt bestuurder B. Béguin van de Spoorwegvakbond FSV.

H. van der Wal, bestuurslid van de Ondernemingsraad van NS, zegt dat de werknemers de directie wantrouwen sinds NS Reizigers een marktgericht bedrijf is geworden. “Er is een oneindig diepe kloof gegroeid tussen de top van het bedrijf en het rijdend personeel.”

NS'ers hebben het gevoel dat de directie met hen solt, stelt Van der Wal. Dat zou ook de kern zijn van het conflict dat gisteren in Amsterdam speelde. De vijftig dienstdoende machinisten van de in totaal 400 machinisten van rayon Amsterdam legden het werk neer, nadat ze van hun rayonhoofd een brief hadden ontvangen, waarin hun werd meegedeeld werd dat ze de komende zomermaanden buiten de reeds geplande vakanties geen verlofdagen konden opnemen. Want dan bleven er te weinig mensen over om het werk te doen.

“Dat was vorig jaar precies hetzelfde, toen moest het personeel ook al zijn vrije dagen opgeven, om alle dienstroosters ingevuld te krijgen.” Vorig jaar was de machinisten de toezegging gedaan dat dezelfde problemen dit jaar niet meer zouden voorkomen. “We kregen toen duizend excuses van de rayonmanager dat de onderbezetting op deze manier opgevangen moest worden. En nu wilde NS doodleuk wéér iedereen zijn snipperdagen ontzeggen”, aldus Van der Wal.

“Het houdt een keer op natuurlijk. Gisteren hadden de de machinisten er genoeg van.” Pas na een gesprek met de directie, gisteravond, toonden de stakers zich tevreden. Dat was na de toezegging dat de spoorwegen nieuwe mensen gaan werven om acute tekorten op te vullen.

Maar het probleem staat niet op zich. “De onderbezetting bij NS is structureel”, zegt vakbondsman Béguin (FSV). Een woordvoerder van NS erkent dat. “We komen structureel machinisten te kort, maar we kunnen geen nieuwe machinisten vinden. We zijn er wel aan het opleiden, maar daar gaat wat tijd overheen.”

Volgens Béguin ligt het anders. “De toekomst van NS is onzeker en NS is huiverig om nieuw personeel aan te nemen.” Die onzekerheid blijft, zolang de overheid niet duidelijk maakt hoe het verder moet met het openbaar vervoer. De werknemers kampen intussen met een verhoogde werkdruk. “En dan komt er een moment dat de machinisten zeggen: bekijk het maar.”

En dat is dus gisteren gebeurd. Er zijn echter nog genoeg andere potentiële brandhaarden, volgens Béguin. “Bij Rail Infra Beheer, de aannemers van de spoorbanen, speelt al maanden een probleem met de inschaling van de lonen. Het zou me niets verbazen als daar binnenkort ook herrie van komt.”

Acties en actiedreigingen volgen elkaar in hoog tempo op. Vorige maand staakten NS'ers in Groningen en Leeuwarden nog tegen het voornemen van NS Reizigers om in Noordned te stappen, de vervoersmaatschappij die het openbaar vervoer in de Noordelijke provincies gaat exploiteren. Acties rond de nieuwe spoorweg-CAO konden maar net voorkomen worden. “De ongerustheid onder het personeel is bij NS niet groter dan bij andere bedrijven”, zegt de woordvoerder van NS. “Alleen als er bij ons acties zijn, hebben veel meer mensen daar last van.”