Gong Li

In een reeks profielen van gezichtsbepalende sterren deze week Gong Li, de internationaal meest aansprekende Aziatische schoonheid, die te zien is als vergeefse liefde van Jeremy Irons in Chinese Box van Wayne Wang.

Toen een paar jaar geleden in een Internet Newsgroup gedebatteerd werd over een lijst van de mooiste vrouwen ter wereld, namen veel Aziaten en Asian Americans aanstoot aan het feit dat uitsluitend Gong Li daarop voorkwam.

Niet dat iemand de schoonheid van de Chinese actrice in twijfel zou willen trekken, maar het is wel een feit dat Gong zo ongeveer het internationale monopolie heeft op vrouwelijk sterrendom uit het Verre Oosten. De officiële Internet fanpagina (http://www.o2.net/~dave/ gong_li) wordt beheerd vanuit Kansas City en ook van onze vorige minister-president is bekend dat hij een groot bewonderaar is van Gong Li. Andere Aziatische sterren als Maggie Cheung (die net als Gong in Chinese Box het pad van Jeremy Irons in Hongkong kruist), Vivian Wu, Joan Chen of de Indonesische Christine Hakim hebben het duidelijk nog niet zo ver geschopt. Misschien is Gongs gebrekkige beheersing van de Engelse taal (zij krijgt in Chinese Box slechts enkele zinnetjes Engelse tekst) mede verantwoordelijk voor haar volmaakte belichaming van de schoonheid van de mysterieuze oosterling. Gong Li, dochter van een professor in de economie, werd geboren aan de vooravond van de Culturele Revolutie (Xinjiang, provincie Liaoning, 31 december 1965) en wilde aanvankelijk zangeres worden. Nadat ze was afgewezen voor het conservatorium, meldde ze zich aan bij de Centrale Drama Academie, waar ze in 1989 afstudeerde. Als 22-jarige studente kreeg Gong de hoofdrol in Het rode korenveld/Hong gaoliang (1987) van de als regisseur debuterende cameraman Zhang Yimou.

Ze speelde de hoofdrol in Zhangs zes volgende films, ook nadat hun privé-relatie (met een knal, op de set van Lifetimes/Huozhe in 1994) beëindigd was. In het preutse China had die liefde tussen een kunstenaar en zijn muze aanleiding gegeven tot veel gedoe, omdat Zhang nog niet officieel gescheiden was van zijn vrouw. Voor de rest van de wereld bepaalde Gong Li, veelal als licht-feministische heldin die de vrouwvijandige maatschappelijke tradities uitdaagt in bij voorbeeld Zhangs Ju Dou (1990), Raise the Red Lantern/Dahong denglong gaogao guo (1991) en The Story of Qiu Ju/Qiu Ju da guansi (prijs voor beste actrice in Venetië, 1992), bij uitstek het gezicht van de kritische, zogeheten 'vijfde' generatie van Chinese filmmakers. Daartoe behoort ook Chen Kaige, die Gong Li hoofdrollen gaf in Farewell to My Concubine/Bawang bieji (Gouden Palm 1993) en de flop Temptress Moon/Fengyue (1996). Na haar afscheid van Zhang Yimou is Gong Li getrouwd met een directeur van een tabaksfirma en is ze net zo actief als fotomodel als actrice. Ook in Chinese Box maakt ze vooral een schitterend plaatje. De scène waarin ze voor een tv-scherm Marlene Dietrich bestudeert en nadoet maakt duidelijk dat een naturalistisch actrice, gespecialiseerd in eenvoudige boerenmeisjes, toch iets anders is dan een vamp van wereldklasse.

    • Hans Beerekamp