Aanval centraal-bankier; Openheid bankschuld Japan geëist

TOKIO, 17 JUNI. Japanse banken moeten volledige openheid van zaken geven over de 'slechte leningen' die ze in portefeuille hebben, opdat het vertrouwen in de Japanse financiële sector wordt hersteld.

Deze opvallende uitspraak, een indirecte aanval op het ministerie van Financiën, deed topman Masaru Hayami van de Japanse centrale bank gisteren in Tokio.

Volgens Hayami “moeten de banken zich schamen” dat het probleem van de leningen na zeven jaar nog immer niet is opgelost. Een oplossing bovendien die “is gerelateerd aan herstel van het vertrouwen van de markt in het financiële systeem van ons land” en zal bijdragen aan een algemeen economisch herstel van Japan. De inmiddels beruchte 'slechte leningen' zijn overgebleven na de ineenstorting van de hausse in aandelen- en grondprijzen eind jaren tachtig, bekend als de 'luchtbel-economie'.

Volgens het Japanse ministerie van Financiën bedroeg het totaal van deze leningen in januari zo'n 76 biljoen yen (1085 miljard gulden), maar er bestaat algemene scepsis over de juistheid van dit bedrag dat bovendien nooit is uitgesplitst over de verschillenden banken. Dergelijke cijfers circuleren wel, maar zijn slechts schattingen van bijvoorbeeld onderzoeksinstituten. Behalve de banken zelf kent niemand de precieze cijfers per bank, zo zegt een woordvoerder van de Japanse federatie van banken desgevraagd.

Toezicht op de banken rust bij het ministerie van Financiën, dat zich juist verzet tegen publicatie van gespecificeerde cijfers. Gouverneur Hayami - sinds drie maanden hoofd van de centrale bank - gaat met zijn uitspraken dan ook direct in tegen dit beleid van Financiën, dat is gebaseerd op de oude formule van het 'convooi-model' waarin het voortbestaan van alle banken is gegarandeerd.

Mochten de banken ingaan op het idee van Hayami dan wordt voor iedereen een groter kwaliteitsverschil tussen de Japanse banken duidelijk zichtbaar hetgeen bedreigend is voor instandhouding van het 'convooi'.

Juist vorige maand verklaarden acht grote Japanse banken bij publicatie van de jaarcijfers dat het gevecht met de 'slechte leningen' voorbij is. Na winst te hebben geboekt uit de gewone bedrijfsvoering hebben de banken over het afgelopen boekjaar grote afschrijvingen van oninbare leningen gepleegd waardoor het jaar met verlies is afgesloten.

Deze mededeling van de banken is echter met grote scepsis ontvangen. “We horen al jaren elke keer hetzelfde”, aldus een analist in een reactie. Hayami's oproep aan de banken om werkelijk inzicht te geven in hun cijfers is zodoende een directe uitdaging aan het adres van de banken en het ministerie van Financiën.