Spanje onthutst: Basken willen eigen voetbalteam

MADRID, 16 JUNI. Afgezien van de 3-2 nederlaag afgelopen zaterdag tegen Nigeria in het wereldkampioenschap in Frankrijk heeft het voetbal in Spanje ook de politiek op zijn kop gezet.

De verhoudingen tussen de conservatieve regering van premier Aznar en de Baskisch-nationalistische partij PNV die het minderheidskabinet steunt zijn op een dieptepunt beland, nadat het Baskische regioparlement vorige week een wetsontwerp steunde waarin de instelling van een aparte Baskische voetbalploeg naast het Spaanse team wordt nagestreefd. De PNV, met rond de dertig procent de grootste partij in Baskenland, kon het wetsontwerp alleen door het parlement aangenomen krijgen dankzij de steun van Herri Batasuna, de politieke arm van de Baskische terreurbeweging ETA.

Dit laatste staat haaks op de afspraak van de partijen in Baskenland om Herri Batasuna politiek te isoleren zolang deze partij het terreurgeweld van de ETA blijft verdedigen. Hiertoe werd vorig jaar besloten na de ontvoering en de moord op het Baskische raadslid Miguel Ángel Blanco.

Regeringswoordvoerder Miguel Ángel Rodríguez veroordeelde de gang van zaken rond het wetsvoorstel in scherpe bewoordingen. “Met Herri Batasuna, de slaven van ETA, ga je zeker niet voetballen”, aldus Rodríguez. Ook van de zijde van de socialistische partij, die samen met de PNV de regiorgering in Baskenland vormt, is fel gereageerd op de samenwerking met Herri Batasuna. “Kijk naar wat de leiders van de PNV zeiden toen het lichaam van Miguel Ángel Blanco nog warm was en vergelijk het met wat nu gebeurt. Dan zie je hoe kort de goede intenties duren als het naar stemmen ruikt”, zo verklaarde de socialistische lijsttrekker José Borrell.

De leider van de PNV, Xabier Arzalluz, haalde op zijn beurt fel uit naar regeringswoordvoerder Rodríguez. Volgens Arzalluz kon niet worden verhinderd dat Herri Batasuna voor de wet stemde en is het hoog tijd dat Spanje een soortgelijke wet ontwerpt, wil men voorkomen dat immigranten de dienst gaan uitmaken in het nationale team. Het Spaanse team “lijkt op een circus dat belaagd wordt door vreemdelingen”, zo meende de nationalistische leider, die voorts onderstreepte dat “een nationalist niet tegen deze wet kan stemmen”.

De samenwerking van de PNV met Herri Batasuna wordt gezien als een poging van deze partij om zijn nationalistische gezicht te laten zien met het oog op de regioverkiezingen in Baskenland dit najaar. Ook bij vorige gelegenheden voerde de PNV, die zichzelf als 'gematigd-nationalistisch' omschrijft, een zeer extremistische campagne. Partijleider Arzalluz werd daarbij door zijn tegenstanders regelmatig beschuldigd van vreemdelingenhaat en racisme. De nationalistische leider heeft daarbij de gewoonte ontwikkeld om vlak voor de verkiezingen zijn toon aanzienlijk te matigen.

De Spaanse regering overweegt het wetsvoorstel in strijd met de grondwet te laten verklaren. Zowel binnen het Spaanse statuut dat de onafhankelijkheid van de regio's regelt, als bij de regelgeving van de internationale voetbalfederatie kunnen regio's geen eigen 'nationaal' team vormen.

Het instellen van een eigen “nationaal team” is van oudsher een van de stokpaardjes in de strijd van regionale nationalisten in Baskenland en Catalonië om hun eigen identiteit vorm te geven. De Catalaans-nationalistische leider Jordi Pujol heeft inmiddels laten weten wel iets te voelen voor het instellen van een Catalaans team. Het regioparlement van Catalonië nam al eerder een wet in die zin aan.

    • Steven Adolf