Snel besluit over Strafhof in Den Haag verwacht

DEN HAAG, 16 JUNI. De Verenigde Naties besluiten vandaag of morgen tijdens een conferentie in Rome naar alle waarschijnlijkheid dat het Internationale Strafhof in Den Haag wordt gevestigd. Daarmee wordt de status van de stad als 'juridische hoofdstad' van de wereld nog verder vergroot. Den Haag is als enige stad kandidaat gesteld; de Duitse regering heeft er uiteindelijk van afgezien om de stad Neurenberg als tegenkandidaat op te werpen.

Het Internationale Strafhof is bedoeld voor de berechting van personen die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige misdrijven “die het geweten van de mensheid schokken”. Het hof moet oordelen over personen, uit welk land ook, die zich schuldig maken aan genocide, oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid. Het Internationaal Gerechtshof behandelt alleen geschillen tussen staten.

Voor de VN is belangrijk dat Nederland een stevige financiële bijdrage aan het hof zal leveren. De kosten van de huisvesting van het Strafhof zullen de eerste tien jaar voor rekening van Nederland zijn. En volgens een woordvoerder van Buitenlandse Zaken zal daarbij over een periode van vijf jaar jaarlijks tien miljoen gulden worden vrijgemaakt. “De kans is heel redelijk aanwezig dat het Strafhof hier naartoe zal komen. We hebben signalen gekregen dat alle landen van de Europese Unie Den Haag steunen”, aldus de woordvoerder.

Volgens R. Siekmann, hoofd afdeling onderzoek van het Asser Instituut voor internationaal recht, wordt “Den Haag beschouwd als de legal capital of the world”. “Dat is onomstreden. Nederland heeft veel ervaring met vestiging van internationale juridische instanties, ook - en dat is belangrijk - met de beveiliging”, meent Siekmann. Ook P. Kooijmans, rechter bij het Internationaal Gerechtshof, acht de kans voor Den Haag “vrij groot”. “Een goede kandidaat vanwege de infrastructuur die er al ligt”, aldus Kooijmans.

Buitenlandse Zaken gaat ervan uit dat er nog ruim twee jaar nodig zal zijn voor het strafhof in Den Haag operationeel zal zijn. Het is nog onduidelijk op welke plaats het Strafhof zal komen. Aanvankelijk was geopperd de leegstaande Alexanderkazerne geschikt te maken voor het Internationale Strafhof, maar Defensie voelt daar niet voor. De kans is ook aanwezig dat het Joegoslavië-tribunaal zal opgaan in het Strafhof. In dat geval kunnen de gebouwen van het tribunaal nabij het Congresgebouw in gebruik worden genomen.

In het bidbook dat de stad Den Haag heeft opgesteld, prijst de stad zichzelf aan om haar internationale karakter. Volgens burgemeester Deetman werd Den Haag al tijdens de laatste eeuwwisseling wegens de goede bereikbaarheid gekozen als gastheer van de eerste vredesconferentie. “Makkelijk bereikbaar en niet zo ver van Londen, Berlijn, Parijs of zelfs Sint Petersburg”, aldus Deetman.

Na Genève, New York en Wenen is Den Haag de vierde VN-stad in de wereld. Zo zijn het Internationale Gerechtshof, het Joegoslavië-tribunaal en het Internationale Bureau voor Chemische Wapens in de stad gevestigd. Daarnaast huisvest Den Haag 127 ambassades en consulaten en 56 internationale instellingen, waaronder de Europese politieorganisatie Europol.

Volgens een woordvoerder van de gemeente zou een toewijzing van het Strafhof “het profiel van de stad voor vrede en recht” versterken. Burgemeester W. Deetman reist morgen af naar Rome. Hij zal de deelnemers aan de VN-conferentie namens de stad een receptie aanbieden.