Italië wil berouw, geen straf

ROME, 16 JUNI. In het van katholicisme doordrenkte Italië denken de meeste mensen niet in termen van schuld en boete, maar van berouw en vergiffenis. Daarom kunnen verdachten die tot minder dan drie jaar zijn veroordeeld, voortaan in veel gevallen de gevangenis ontlopen.

Wie veroordeeld is wegens corruptie, oplichting en een reeks andere misdrijven zonder fysiek geweld, kan omzetting van zijn gevangenisstraf vragen in sociaal werk of huisarrest. De wet die dit mogelijk maakt, is gisteren van kracht geworden. Initiatiefnemer Alberto Simeone, kamerlid voor de Nationale Alliantie, de voormalige neofascisten, zegt dat hij de veroordeelden die geen beroepsmisdadigers zijn, de confrontatie met het rauwe gevangenisleven wil besparen. De gevangenis brengt mensen vaak nog meer het slechte pad op, is zijn stelling. Heropvoeden is beter dan straffen, en met sociaal werk of huisarrest kan dat beter dan met celstraf.

Er is veel kritiek op deze nieuwe regel. “Wie tot drie jaar cel wordt veroordeeld, kan er nu zeker van zijn dat hij niet één dag hoeft te zitten,” zei de Romeinse officier van justitie Maria Monteleone. “Op deze manier verliezen we onze geloofwaardigheid tegenover het buitenland en bij onze eigen publieke opinie.”

Monteleone voorspelt dat de wet tot grote verstoppingen zal leiden binnen het justitiële apparaat. Het besluit tot omzetting van de straf moet worden genomen door een zogeheten Tribunale di sorveglianza. Hier werken rechters die toezicht houden op gevangenen en besluiten nemen over strafvermindering en vervroegde vrijlating. Deze tribunalen kunnen nu al het werk nauwelijks aan.

Aanleiding voor de wet is het uitpuilen van de Italiaanse gevangenissen. Het systeem biedt officieel plaats aan 35.000 gedetineerden, maar volgens de laatste cijfers zitten er 50.000 mensen vast. Dat is bijna anderhalf keer de maximale capaciteit. Onder de gevangenen zitten naar schatting 15.000 drugsverslaafden en 10.000 mensen van buiten de Europese Unie.