Ieder land heeft eigen top

Geen centraal thema dit keer op de halfjaarlijkse top van staats- en regeringsleiders van de Europese Unie in het Britse Cardiff. Maar iedere lidstaat heeft zo zijn eigen 'topthema'.

CARDIFF, 16 JUNI. Premier Kok reisde naar Cardiff met het voornemen zijn collega's nog eens te wijzen op de te hoge Nederlandse betalingen aan 'Brussel'. Zijn Spaanse collega wilde juist ieder gesprek hierover voorkomen. De Ierse premier Bruton verheugde zich dat hij in Cardiff persoonlijk de Zuid-Afrikaanse president Mandela kon bedanken voor zijn inspanningen in het vredesproces in Noord-Ierland, terwijl de Griekse delegatie vooral gespitst was op verklaringen over Turkije.

De top gisteren en vandaag in het Britse Cardiff had geen centraal thema, zoals de bijeenkomst begin mei in Brussel (die in het teken stond van de euro) of de vergadering eind vorig jaar in Luxemburg (waar het startsein werd gegeven voor de uitbreiding van de Europese Unie naar Oost-Europa). “Cardiff is een top tussen twee toppen”, constateerde gisteren de Nederlandse staatssecretaris Patijn (Europese Zaken).

Door het ontbreken van een thema valt het extra op dat ieder land met zijn eigen agenda naar de Europese top is afgereisd. Frankrijk en Duitsland wilden vooral het probleem aankaarten van de subsidiariteit: wat op nationaal niveau gedaan kan worden, moet niet in Brussel worden besloten. De Britse premier Blair, die de bijeenkomst voorzit, greep dit onderwerp aan om te praten over wat hij had uitgeroepen tot de prioriteit van het Brits voorzitterschap: het dichter naar de burger brengen van de Europese Unie. Maar voor Blair was vooral belangrijk dat de top de bezegeling werd van het Britse voorzitterschap van de EU.

Voor Frankrijk was ook van belang dat in Cardiff de eerste evaluatie werd besproken van de plannen die de lidstaten opstelden over hun werkgelegenheidsbeleid. Die actieplannen zijn een uitvloeisel van de Europese top vorige zomer in Amsterdam, toen Parijs aandrong op een Economische en Monetaire Unie met sociale criteria naast economische. Andere lidstaten leken hieraan minder waarde te hechten. De plannen die zij inleverden lopen zo zeer uiteen, dat een gezamenlijke analyse niet mogelijk bleek.

Naar gelang de nationale interesses, verschilt ook de aandacht van de duizenden journalisten. De Zweedse pers maakte uitgebreid melding van de opmerkingen van de voorzitter van het Europees Parlement, Gil Robles, die gisteren nog eens herhaalde dat het inkomen van alle Europarlementariërs moet worden opgetrokken tot het hoogste niveau. Nu verschilt het inkomen van de parlementariërs naar gelang hun nationaliteit. “Voor ons speelt er eigenlijk niets bijzonders”, constateerde een vertwijfelde televisiejournaliste uit Finland. Maar een collega wist te melden dat de Finse regering erg tevreden is met het algemene voornemen om volgend jaar maart al de discussie af te ronden over de toekomstige financiering van de Europese Unie. Dan hoeft Finland die heikele discussie niet te leiden als het de tweede helft van volgend jaar voorzitter is van de EU - een taak waarover Finland, dat in 1995 toetrad, nu al zenuwachtig genoeg is. Het vijftiental Japanse collega's was eigenlijk alleen geïnteresseerd in opmerkingen over de economische crisis in hun land.

De lunchdiscussie wijdden de regeringsleiders gisteren aan de toekomst van de Europese Unie, op aandrang van de Duitse bondskanselier Kohl en de Franse president Chirac. Het werd een gesprek dat volgens premier Kok “vrij wazig” was. De voornaamste conclusie is dat de regeringsleiders er komend najaar op een informele bijeenkomst in Wenen uitgebreider over doorpraten.