Europese Unie: Joegoslaven uit luchtruim weren

CARDIFF, 16 JUNI. De Europese Unie bereidt een verbod voor op vluchten van Joegoslavische luchtvaartmaatschappij JAT tussen Joegoslavië en lidstaten van de Europese Unie. Dat staat in een gezamenlijke verklaring over Kosovo die de leiders van de EU gisteren uitgaven.

De EU-leiders veroordelen “in de meest krachtige bewoording” het gebruik van geweld door de Servische veiligheidstroepen in Kosovo. Ze stellen dat de Joegoslavische president Miloševic “een zware persoonlijke verantwoordelijkheid” draagt en roepen hem op “alle operaties van de veiligheidstroepen” die de burgers treffen stop te zetten.

Ook moet Miloševic actie ondernemen om “doeltreffend en permanent internationaal toezicht in Kosovo” mogelijk te maken, de terugkeer van vluchtelingen te vergemakkelijken en snelle vooruitgang te boeken bij de politieke dialoog met de leiders van de Albanezen in Kosovo.

Als die maatregelen niet onmiddellijk worden genomen zal “de internationale gemeenschap zich tot een veel krachtiger respons van kwalitatief andere orde genoodzaakt zien”, aldus de verklaring. Europees Commissaris Van den Broek, belast met buitenlands beleid, onderstreepte gisteren dat de internationale gemeenschap bereid is tot militaire stappen als Miloševic niet inbindt. “We kunnen geen bloedbaden toestaan zoals die zich eerder in Bosnië voordeden.”

Een aantal landen, waaronder Frankrijk en Griekenland, wil geen militaire actie van de NAVO zonder een VN-resolutie. De Nederlandse minister Van Mierlo (Buitenlandse Zaken) was eveneens voorzichtig. “Een geweldsactie zonder resolutie zou buitengewoon slecht zijn voor de VN als precedent”, aldus Van Mierlo. Amerikaanse diplomaten hebben echter vorige week al aangegeven dat zij voor NAVO-actie een VN-resolutie geen absolute noodzaak vinden. Zij spreken over actie op basis van een “goede juridische basis”.

De Joegoslavische maatschappij JAT is vorige week al geconfronteerd met een besluit van de landen van de Contactgroep om de maatschappij landingsrechten te ontnemen, maar heeft van die maatregel nog niets gemerkt. Rusland was het enige lid van de Contactgroep dat zich niet bij de maatregel wilde aansluiten. De andere landen - de VS, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië en Italië - zouden JAT-vluchten verbieden. JAT vliegt echter nog steeds. De maatschappij voert per week 136 vluchten uit naar 45 steden in Europa, het Middellandse Zee-gebied, het Midden-Oosten en het Verre Oosten. Ze vliegt dagelijks naar Londen en Parijs en zes keer per week naar Moskou en Frankfurt.