Brabant is ongedeeld sterk

Onlangs verscheen er een advertentie in de kranten van verontruste Brabantse burgers en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven die de informateurs hun ernstige zorg laten blijken over een dreigende tweedeling van Brabant.

Brabant in tweeën gesplitst ofwel een stadsprovincie in de regio rond Eindhoven wordt door veel politici en bestuurders weggewuifd met de gedachte: 'een achterhaalde zaak waarvoor niemand meer warm loopt.'

Niets is minder waar. Het lot van Brabant ligt in handen van drie Kamerleden - Remkes (VVD), de Cloe (PvdA) en Scheltema (D66) - die ter voorbereiding van het formatie-akkoord over 'Brabant' onderhandelen. Omdat het akelig stil is op dit punt, ben ik er niet gerust op.

Terecht verklaarde de minister-president in een recent interview dat een stadsprovincie alleen tot de mogelijkheden behoort als er voldoende draagvlak voor bestaat. Over dat draagvlak is inmiddels duidelijkheid. Van de 22 gemeenten zijn er 13 in de regio Zuidoost-Brabant die uitdrukkelijk tegen de vorming van een stadsprovincie c.q. afscheiding van Brabant zijn. In geheel Brabant zijn 61 van de 70 gemeenten er tegen. Toch is er een gerede kans dat tijdens de formatie over de tweedeling van Brabant in negatieve zin wordt beslist.

Brabant heeft in de afgelopen jaren het bestuurlijke huis op orde gebracht door forse gemeentelijke herindeling: van 131 gemeenten toen, naar 70 nu. Zo'n forse bestuurlijke ingreep is elders in Nederland niet eerder vertoond.

Behalve Eindhoven zijn de vier overige Brabantse grote steden naar hun eigen oordeel door herindeling voldoende uitgerust voor de volgende eeuw. Dat Eindhoven zich dramatisch onderscheidt van bijvoorbeeld Tilburg, en een stadsprovincie als bestuurlijk panacee aanreikt, is mij en vele anderen niet duidelijk. Erger nog: Eindhoven verheft zich met de stadsprovincie boven de andere vier grote Brabantse steden.

Er is een betrekkelijk eenvoudige en veelvuldig gehanteerde oplossing: rondom Eindhoven moet het herindelingskarwei worden afgemaakt. Jammer is dat Eindhoven zelf roet in het eten gooide door met de aanpalende gemeente Veldhoven vroegtijdig een 'gelegenheidsdeal' te sluiten, die er op neerkwam dat Eindhoven er wat Veldhovense grond bij kreeg voor woningbouw en Veldhoven daardoor werd gevrijwaard van annexatie door Eindhoven. Een lokale politieke blunder die nu met een stadsprovincie zou moeten worden toegedekt.

Naast gemeentelijke herindeling pleit ik er voor dat in de regio Eindhoven geëxperimenteerd wordt met een bestuurscommissie, afgeleid van de Provinciewet. De commissie (mede samengesteld uit gemeentebestuurders uit Eindhoven en de regio) krijgt bevoegdheden en een budget en legt verantwoording af aan de staten. Zo'n commissie kan gebiedsgericht de problemen van het stedelijk gebied aanpakken en kan zelfs gemeentelijke belangen behartigen in een gelijke constructie. Met creativiteit en een zakelijke aanpak is het bestuurlijke huis rondom Eindhoven dan ook spoedig op orde.

Een geforceerde tweedeling van Brabant wordt, na de eerdere mislukking en intrekking van de Wet Agglomeratie Eindhoven, een uitzichtloze jarenlange strijd, gevoerd tot in de Eerste Kamer. Eindhoven en de regio verdienen beter.

Gemeentelijke herindeling is in de stadsregio Eindhoven een eenvoudig en uitstekend alternatief.