TROTSE COWBOYS VAN DE BRANDING

De 21ste editie van de Ronde om Texel ging zaterdag gepaard met een matige bries uit zuidelijke richting. Ruim zevenhonderd catamarans uit tien verschillende landen voeren in gemiddeld vier uur rond het eiland. Materiële schade: twee masten en vijf vlaggenmasten.

Texelaars leven hoofdzakelijk van akkerbouw, veeteelt, visserij en toerisme. Elk dorp pronkt met zijn bijzonderheid. Den Burg heeft een markt, De Koog heeft een strand, Den Hoorn heeft een theater, Oosterend heeft een kerkhof, De Cocksdorp heeft een vuurtoren, De Waal heeft een Wagenmuseum en Oudeschild heeft een vissershaven. Zeven dorpen die op sommige plaatsen vanaf de Noordzee en de Waddenzee aan hun karakteristieke kerktorens herkenbaar zijn. Maar Texel is meer dan zeven dorpen en acht kerktorens. Texel is ook het sportieve en geografische middelpunt van de Biggest Cat Race of the World.

'De Ronde om Texel als het ultieme eilandgevoel', schreef burgemeester Van Rappard in het programmablad van de jaarlijke catamaranrace. De Texelaars zijn trots op hun schapen, hun fietspaden en hun discotheken, maar op die ene zaterdag in juni staat alles in het teken van wind, wolken en golven. Ruim zevenhonderd catamarans voeren zaterdag van Paal 17 naar Paal 17. Duizenden toeschouwers vergaapten zich met een verrekijker in de hand aan de spectaculaire start. Honderden vrijwilligers hielden een oogje in het zeil. Zonder hen zou het evenement een vroege dood gestorven zijn.

“Waar die vrijwilligers allemaal vandaan komen, ik weet het niet”, vertelde politieman Jos Berbée in zijn verplaatsbare kantoor. “Texelaars zijn nu eenmaal overal voor te porren. Braderieën, bluesfestivals, straattheaters, autocrossen, voetbaltoernooien, landbouwdagen: bijna elke week valt er wel wat te vieren.” Volgens Berbée zijn er bij de Ronde om Texel “meestal een paar randverschijnselen rond het feestelijk gebeuren”. Hij noemde vijf gebroken vlaggenmasten en 25 gestolen lunchpakketten als enige vormen van criminaliteit. Vergeleken bij een thuiswedstrijd van AZ had hij een gemakkelijke middag.

Zeilers zijn geen voetballers, weet ook strandwacht Peter van der Zwart. “De wedstrijdzeilers zijn oké. Maar de recreatiezeilers zijn kwakballen, over het paard getilde yuppen. Als er drank in het spel is, wil er nog wel eens iets sneuvelen.” Van der Zwart liep zaterdag overdag met slaperige oogjes zijn vaste route van het strand naar de parkeerplaats. Hij had de vorige nacht toezicht gehouden op de catamarans. Hij is Leidenaar van geboorte en drukker van beroep. Speciaal voor de Ronde om Texel had hij een paar dagen onbetaald verlof opgenomen. “Ik verleen hand- en spandiensten, want je wilt er toch bijhoren, of je nu van zeilen houdt of niet.”

De Ronde om Texel was een initiatief van de Kustzeilvereniging Westerslag. De meeste leden zijn fanatieke catamaranzeilers en noemen zichzelf Cowboys van de Branding. Ze organiseerden in 1977 een toertocht voor zeventig boten die hoofdzakelijk door eilandbewoners werden bestuurd. De deelnemerslijst van 1998 vermeldde tien verschillende nationaliteiten: Texelaars, Nederlanders, Belgen, Duitsers, Fransen, Engelsen, Zwitsers, Amerikanen, Australiërs en Zuid-Afrikanen. De BBC was met een cameraploeg het Kanaal overgevaren. De Duitse tv-zender MDR maakte een documentaire. TV Texel kon vanzelfsprekend niet achterblijven.

De race over circa honderd kilometer was een strijd tussen grote en kleine catamarans, tussen regionale recreanten en professionele wereldtoppers. Er werd gevaren op handicap: boten van een geringe lengte konden ondanks een minder snelle tijd tot winnaar worden uitgeroepen. De olympische klasse Tornado en de minder snelle Hobycat waren goed vertegenwoordigd. Modernere versies als de Dart, de Prindle en de Hurricane worden steeds populairder in de wereld die catamaran heet.

Het enorme gevaarte van solozeiler Henk de Velde diende als pronkschip van de vloot. Zijn catamaran van twintig meter steekt te diep voor het Eijerlandse Gat, de smalle doorgang tussen Texel en Vlieland. Hij zeilde voor spek en bonen mee. Oud-judoka Wim Ruska nam voor de achttiende keer deel aan de race. Schaatser Rintje Ritsma, kleinzoon van een skûtsje-zeiler, had zich op het laatste moment afgemeld. “Hij moest zeker weer reclame maken”, zei een Texelaar met spottende ondertoon.

Wedstrijdzeiler Hans Bouscholte adverteerde met twee sponsors die hem na de tweede etappe van de Whitbreadrace hadden ontslagen. De namen van Brunel en Sunergy prijkten op het grootzeil van zijn futuristische Nacra Transatlantic. Met deze multihull wil hij komende winter een snelheidsrecord varen over de Atlantische Oceaan. Bouscholte ging zaterdag ogenschijnlijk niet gebukt onder zijn gedwongen afscheid van de Whitbreadboot. Met een grote grijns duwde hij zijn catamaran door de branding. “Dit is een geweldig mega-evenement, maar mijn scheepje is helaas te zwaar voor een hoge klassering”, verklaarde Bouscholte zijn vergeefse poging om het oude snelheidsrecord te verbeteren.

De beste tijd in de Ronde om Texel staat al zestien jaar op naam van de plaatselijke helden Martin Warnaar en Wop Rienks. Zij voeren in 1982 onder ideale weersomstandigheden een tijd van twee uur, negen minuten en zeven seconden. Volgens vakantiepark-directeur Warnaar uit De Cocksdorp en handvaardigheid-leraar Rienks uit De Koog hadden zij destijds een gunstige windrichting (noordwest 5) en een groot thuisvoordeel. “De Vlakte van Kerken (een ondiepte voor de kust van De Cocksdorp, red.) heb ik vanaf de Waddendijk heel goed bestudeerd”, sprak Warnaar in het programmablad. “We kenden uiteindelijk elke zandbank”, vulde Rienks aan. “We waren telkens net op tijd met het ophalen van de zwaarden en roeren. We rammelden over de Vlakte. Kunstgebitten vast.”

Afgelopen zaterdag was het gebrek aan windkracht de voornaamste spelbreker. De zeilers moesten ook driekwart van de race laveren, wat de gemiddelde snelheid niet ten goede kwam. De Australische stuurman Scott Anderson en de Nederlandse stuurman Harry Vetterman wonnen de race op handicap. Maar de Australische stuurman Mitch Boots en de Nederlandse fokkenist Sascha Larsen waren de morele winnaars. Zij gingen na bijna drie uur als eersten over de finish.

Larsen probeerde na afloop met rode wangen en betraande ogen de champagnefles te openen. Zijn verkleumde handen kregen geen grip op de verstopte kurk. Met de hulp van een kurkentrekker kon het feestje uiteindelijk toch gevierd worden. Als een volleerde autocoureur sproeide Larsen het edele vocht in de menigte. Terwijl de champagne letterlijk uit zijn neus liep, vertelde hij over zijn ervaringen op zee. “Het was een lastige race door de draaiende wind. Van de eerste tot de laatste minuut een tactisch gevecht.”

De 25-jarige Larsen is opgegroeid op een surfplank, maar tegenwoordig prefereert hij een zitpositie op twee drijvers. “Surfen wordt pas leuk bij windkracht zes. Daarom zeil ik liever.” Zaterdag waaide een matig briesje uit het zuiden. Geen stormachtige taferelen zoals voorspeld door de Texelse Courant, die een inktzwart wolkendek en een mogelijke afgelasting in het vooruitzicht stelde. In werkelijkheid bleven de catamarans moeiteloos overeind. Larsen hing de halve race in de trapeze en klaagde na afloop over rugpijn.

“Een stuurman wordt meer gewaardeerd, hoewel wij tot bloedens toe moeten afzien. Maar gelukkig kan ik nu weer een paar dagen bijkomen”, sprak de service-monteur uit Hoek van Holland. “Dat is het voordeel van een amateur. Ik leef van weekend naar weekend.”