SER: uitvoering WW en WAO privatiseren

DEN HAAG, 15 JUNI. De Sociaal Economische Raad vindt dat de uitvoering van de WW en de WAO helemaal kan worden geprivatiseerd. De SER schaart zich daarmee achter een akkoord dat werkgevers en werknemers, verenigd in de Stichting van de Arbeid, vorige week bereikten. Ook zij willen de uitvoering van sociale wetten geheel in handen leggen van commerciële instellingen.

De SER is het belangrijkste niet-ambtelijke adviesorgaan van het kabinet. De raad bestaat naast werkgevers en werknemers uit onafhankelijke deskundigen, de zogenoemde kroonleden. Deze experts steunen op hoofdlijnen het voorstel waarover werkgevers en werknemers eerder een akkoord bereikten. Vrijdag wordt het voorstel in de voltallige raad besproken. Dan gaat het als advies naar het kabinet en de informateurs.

De SER heeft haast gemaakt met de onderhandelingen om invloed uit te kunnen oefenen op de (in-)formatie die momenteel gaande is. Het kabinet had de SER gevraagd om zo snel mogelijk met een, liefst unaniem standpunt te komen, zodat daar bij het schrijven van het regeerakkoord rekening mee gehouden kon worden. Behalve SER en Stichting van de Arbeid braken ook het CTSV (de toezichthouder in de sociale zekerheid) en de Centraal Economische Commissie (een adviescollege van topambtenaren) een lans voor privatisering van WW en WAO.

Vorige week reageerden met name de fracties van PvdA en D66 terughoudend; de privatisering van de sociale zekerheid moet in alle rust ter hand moet worden genomen en niet volledig worden vastgelegd in het regeerakkoord, menen zij.

Net als de eerdere drie adviezen wijkt ook dat van de SER af van het standpunt van het demissionaire kabinet. Het kabinet had het oordeel of iemand recht heeft op bijvoorbeeld een werkloosheids- of arbeidsongeschiktheidsuitke- ring, de zogenoemde claimbeoordeling, willen overlaten aan de overheid. Marktpartijen, zoals verzekeraars, zouden dan onderling wel uitvechten wie die uitkering zo efficiënt en (dus) zo goedkoop mogelijk bij de rechthebbenden terecht kon laten komen. Maar zo'n tweedeling werkt niet, is de conclusie van de SER. Werklozen en arbeidsongeschikten zouden voortdurend heen en weer worden geslingerd van het overheidsloket naar het loket waarachter de commerciële organisaties zitten.

“Dit noopt onvermijdelijk tot tot extra dossieroverdracht en gegevensverkeer”, schrijft de SER in het concept-advies. “Hiermee wordt een potentiële bron van competentiegeschillen en onduidelijkheden over verantwoordelijkheden en bevoegdheden ingebouwd waarmee niemand, en zeker de werknemer/uitkeringsgerechtigde niet, kan zijn gediend.”

Daarom moet de claimbeoordeling blijven zitten waar die nu zit: bij bestaande uitvoeringsorganisaties en bij tal van nog tot de markt toe te treden uitvoerders. Dat is volgens de SER beter voor “de doelmatigheid en voor de continuïteit van het werk”.

De SER steunt het voorstel van werkgevers en werknemers waarbij in CAO's afspraken worden gemaakt over de uitvoering van WAO en WW. Daarvoor moet een gezamenlijk contract worden gesloten met een uitkeringsbedrijf. Het kabinet wil dat alleen de werkgever deze contracten afsluit.