Rapport bisschoppen: desoriëntatie over normen en waarden

ROME, 15 JUNI.Nederland blijft voor de katholieke kerk een soort missieland, want “de Nederlandse samenleving wordt gekenmerkt door desoriëntatie op het gebied van waarden en normen”. Maar de kerk zelf heeft ook nog niet één richting gevonden.

Dit is een van de conclusies uit het rapport over de Nederlandse kerk dat de bisschoppen hebben opgesteld ter gelegenheid van het zogeheten ad-liminabezoek aan het Vaticaan. Dit bezoek, dat vanmorgen is begonnen, dient om de balans op te maken van de afgelopen vijf jaar. De naam verwijst naar het bezoek dat de bisschoppen brengen aan de graven van de apostelen Petrus en Paulus.

Vergeleken met vijf jaar geleden, toen de bisschoppen ook grote aandacht besteedden aan de evangelisatie van Nederland, is de situatie “niet fundamenteel anders”, zo staat in het rapport. Kardinaal Simonis constateert dat ook in zijn voorwoord: “Onze samenleving ontwikkelt zich in de richting van een liberale staat; een staat die niet uit zichzelf menswaardigheid kan voortbrengen of garanderen. We zien op het ogenblik de basisconsensus over fundamentele waarden verdwijnen.”

De bisschoppen zelf zijn het wel eens over de noodzaak tot evangelisatie, maar niet over de manier waarop. Het rapport constateert “een spanning tussen de Kerk die naar binnen op de eigen gemeenschap gericht is, en de kerk die zich ook tot de samenleving buiten haar richt.”

Daarom is er nog geen landelijk beleid ten aanzien van het geloofsonderricht, de catechese. “Het beleid van de diverse bisdommen divergeert onderling nog te zeer,” staat in het rapport. Over de uitvoering liggen de meningen dichter bij elkaar: de catechese moet niet meer worden overgelaten aan de scholen, maar een structureler karakter krijgen en zich ook meer richten op volwassenen.

De dialoog tussen de verschillende stromingen binnen de katholieke kerk gaat moeizamer dan de bisschoppen hadden gehoopt. “De tijd van oefenen is nog niet ten einde.” Wel is volgens het rapport de spanning verminderd tussen de bisschoppen en de progressieve Acht mei-beweging.

Het dalend priesteraantal blijft een enorm probleem. Het aantal actieve priesters is teruggelopen van 2006 in het jaar 1992 tot 1556 eind 1996. De nieuwe aanwas kan de vergrijzing onder de priesters niet compenseren. In 1996 zijn er 37 mannen tot priester gewijd.

Er zijn wel meer diakens gekomen (van 164 naar 201 over genoemde periode). Ook het aantal leken dat binnen de kerk werkt, als catechist, pastoraal werker of parochie-assistent, is gestegen, van 596 naar 727. Het percentage katholieken in Nederland is licht gedaald, van 36,3 procent in 1992 naar 34 procent in 1996.

Het rapport besteedt geen aandacht aan de commotie over de omstreden eucharistieviering tijdens de kerkelijke inzegening van het huwelijk van prins Maurits en Marilène van den Broek, eerder deze maand. Het rapport was al voor die tijd geschreven.