Oranje is rijp voor dagje Euro Disney

Het Nederlands elftal bestaat uit verwende jongens uit de polder. Het ontbreekt de spelers van Oranje aan realisme: de strijd om de wereldtitel voetbal is een strijd op leven en dood.

SAINT-DENIS, 15 JUNI. Net als de Brazilianen zouden de voetballers van Oranje een dagje met hun vrouw, vriendin en kinderen een bezoek moeten brengen aan Euro Disney nabij Parijs. Een beetje lachen, spelen en plezier beleven aan de sprookjesfiguren in het pretpark. Gewoon inspiratie opdoen. Genieten van het leven en dan weer in training gaan voor de volgende wedstrijd. Misschien wordt het dan nog wat met de Nederlanders op het wereldkampioenschap. Misschien schudden ze dan die afschuwelijk strakke en verkrampte houding van zich af en gooien ze zich als spontane kinderen in de strijd om de wereldtitel.

Vooralsnog valt er namelijk niets van speelsheid en gedrevenheid te bespeuren bij de jongens van Oranje. Zoals altijd wordt de nadruk gelegd op organisatie, controle en automatisme. Nooit een originele actie, zelden op zoek naar avontuur, zelden bereid grenzen te verleggen - of te overschrijden. Waarom zoveel Nederlanders veronderstellen dat Oranje kans maakt op de wereldtitel is een raadsel. Die mening is slechts gebaseerd op hoop en wordt vermoedelijk veroorzaakt door eenkennigheid en kortzichtigheid, de kenmerken van chauvinisme.

Het was niet om aan te zien wat Nederlands beste voetballers ondernamen om die hele zwakke Belgen te verslaan. Zo doods, zo voorspelbaar en zo angstaanjagend risicoloos. Ach, beweren optimisten, als Hasselbaink in de openingsfase de bal er gewoon had ingeschopt en als Overmars wat meer overleg in zijn acties had gestoken en als de Belgen niet zo verdedigend hadden gespeeld. Ja, als. Typisch Nederland: als. Altijd ligt de schuld bij de tegenstander, nooit willen de tegenstanders en scheidsrechters meewerken aan een Nederlandse overwinning.

De Belgen zijn niet gek. Dachten de Nederlanders echt dat de Belgen die arrogante noorderburen ruim baan zouden geven? Wie zoveel hoogmoed aan talent waagt te paren, vraagt erom uitgedaagd te worden. Realisme kennen Nederlanders doorgaans niet. De uitvinders van het moderne voetbal, willen ze genoemd worden. Dat heel de bevolking van de voetbalwereld buigt als een knipmes voor de spelers van het Huis van Oranje. Maar er is wel wat anders nodig om de wereld zo ver te krijgen. Zoals het besef dat de strijd om de wereldtitel een strijd op leven en dood is. En dat besef zal niet gauw doordringen tot de verwende, zelfgenoegzame zich rijk rekenende jongens uit de polder.

Un derby sans jus, kopte L'Equipe zondagmorgen. En Attaques stériles. Geen woord te veel. Guy Roux, de trainer van Auxerre die dezer dagen op het Franse televisiestation TF1 de voetbalwedstrijden analyseert, zei het zo: “Nederland is verwend met kwaliteitsvoetballers. Maar de competitie telt maar twee goede clubs. Er is geen strijd. De andere clubs bestaan uit buitenlanders geen belang hebben bij een Nederlandse competitie. Ik kijk graag naar Nederlanders, maar voor de beleving moet ik naar Engelse, Franse, Spaanse en Italiaanse wedstrijden. Ik denk dat het nooit verandert. De Nederlandse voetbalcultuur is zo.”

Zoals anderen die niet eenkennig zijn en zich niet door de kleur Oranje laten verblinden, had Roux genoten van de Franse duivelstoejagers met de goddelijke Zidane en de flitsende Henry, de Chilenen met de prachtige Salas, de Marokkanen met Hadji, de Joegoslaven met Petrovic en Mijatovic, de Italiaan Baggio en de Nigeriaan Okocha. Spelers met een fabelachtige balbeheersing, spelers met passie en de altijd vurige wens om de beste van de wereld te worden. Straatvoetballers. Heel misschien heeft bondscoach Hiddink dergelijke spelers nog wel in zijn selectie. Davids, bijvoorbeeld, maar die durft hij niet op te stellen omdat hij te vurig is. Waarom dan geselecteerd? En dan is er Seedorf. Een jonge met een geweldige wil om te winnen, maar onstuurbaar en alleen met zichzelf bezig. Cruijff, de notoire onruststoker aan de vooravond van een WK, typeerde hem vorige week in VI op fraaie wijze. “Seedorf heeft twee voordelen: hij is jong en hij is een beetje in de war.” Cruijff ontkent niet de aanwezig van kwaliteit. “Maar er moet iemand zijn die hem corrigeert.”

Bij Real Madrid krijgt Seedorf elke wedstrijd anderhalf uur lang op zijn sodemieter van spelmaker Redondo. Maar de Nederlandse middenvelder trekt zich er niets van aan. De vraag is of Hiddink wel in staat is om van deze toch in potentie fantastische voetballer een onmisbare speler te maken. Gevoegd daarbij de vraag in hoeverre Hiddink de macht heeft om bepaalde spelers te sturen. Waarom grijpt hij niet in als er een vrije trap op dertig meter afstand van het vijandelijke doel moet worden genomen en Frank de Boer voor de honderdste maal ten onrechte meent dat hij de bal wel even in de bovenhoek zal krullen? Dat lukt hem nooit, ja, misschien alleen op de training. Dus waarom niet een variatie? Of gewoon van nu af aan een andere 'specialist', voor zover die aanwezig is.

Alle hoop is nu gevestigd op de bevliegingen van Overmars en de terugkeer van Bergkamp. Overmars is een speler die door zijn extreme snelheid voor iedere verdediging een bedreiging vormt. Helaas heeft de tegenstander na een paar acties al een afdoende verweer gevonden. Zoals gisteren de Belgen, toen coach Leekens Crasson door de sluwe Deflandre verving. Met een of twee flinke charges had Deflandre het gevaar Overmars bezworen. Nog niet zo lang geleden was Overmars een half jaar uit de roulatie door een knieblessure. Dat is Overmars nog niet vergeten, evenmin als al die verdedigers die hem nu in Frankrijk wachten.

De genialiteit van Bergkamp in goede vorm werd gemist in de Oranje-gelederen. Hij viel zaterdagavond in de tweede helft in, maar toonde zich nog fragiel en schuw, bang dat zijn blessure weer zou opspelen. De vraag is of Bergkamp de schroom nog van zich af kan schudden. Want zonder spelers als hij valt er niets creatiefs en spiritueels te ontdekken in het Nederlands elftal. Rest nog de domme actie van Kluivert jegens de Belg Staelens, die terecht door scheidsrechter Collina werd bestraft met een rode kaart. Wie zich zo naïef laat provoceren hoort niet in het topvoetbal. Frustraties blijven een rol spelen in zijn loopbaan. Hoe oud is dat kind eigenlijk? In elk geval rijp genoeg voor een bezoekje aan Euro Disney. Om daar de wereld eens van een vrolijke kant te bekijken.

    • Guus van Holland