In Kosovo-crisis; NAVO blijft verdeeld over VN-mandaat

BRUSSEL, 15 JUNI. Binnen de NAVO zijn het afgelopen weekeinde diepgaande meningsverschillen blijven bestaan over de vraag of voor het optreden van de NAVO in de Kosovo-crisis instemming van de Veiligheidsraad of de Contactgroep voor ex-Joegoslavië nodig is.

De Amerikaanse regering heeft bij monde van de ministers Madeleine Albright (Buitenlandse Zaken) en William Cohen (Defensie) laten weten dat instemming van de Veiligheidsraad van de VN wenselijk maar niet noodzakelijk is. “De NAVO treedt op met consensus, anders is er geen actie. We vinden het onwenselijk en onnodig de veiligheid van de NAVO ondergeschikt te maken aan de VN. De NAVO moet niet in elk voorkomend geval naar de VN lopen. De NAVO moet haar eigen beslissingen nemen”, zo zei Cohen zaterdag in Kopenhagen. Minister Albright liet zich in Washington in dezelfde zin uit.

Maar Cohens gastheer, de Deense minister van Defensie Hans Haekkerup, was het met zijn gast niet eens. “Denemarken vindt dat we een VN-mandaat nodig hebben”, zo zei hij. “We moeten dit niet beslissen tegen [de zin van] Rusland.”

De Franse president, Jacques Chirac, zei zaterdag na een gesprek met de leider van de Albanezen in Kosovo, Ibrahim Rugova, dat voor het NAVO-optreden “unanieme instemming” van de Contactgroep voor ex-Joegoslavië nodig is. Frankrijk, zo zei Chirac, steunt “elk drukmiddel” op Joegoslavië, “inclusief militaire”. “Maar Frankrijk wil dat tot elke actie unaniem wordt besloten door de Contactgroep. We menen dat dat haalbaar is.” In de Contactgroep zitten vijf Westerse landen en Rusland - maar niet China, dat naar verwachting in de Veiligheidsraad een veto zou uitspreken tegen een mandaat voor het NAVO-optreden in de Kosovo-crisis.

In Duitsland loopt de verdeeldheid over de vraag of de NAVO zonder mandaat kan optreden dwars door de regering. Minister van Buitenlandse Zaken Klaus Kinkel heeft gezegd een VN-mandaat onnodig te vinden; maar minister van Defensie Volker Rühe is wel voorstander van een VN-mandaat.

Rusland heeft zich het afgelopen weekeinde uitgesproken tegen NAVO-acties tegen Joegoslavië en Servië. Minister van Buitenlandse Zaken Jevgeni Primakov wees op het “buitensporig belangrijke” gesprek dat de Joegoslavische president Slobodan Miloševic morgen in Moskou met de Russische president Boris Jeltsin zal hebben. Dat gesprek, aldus Primakov, kan leiden tot een vreedzame regeling van het probleem in Kosovo.

Over de NAVO-manoeuvres van vandaag zei Primakov gisteren: “Als ze tegen Joegoslavië zijn gericht is Rusland er zeker tegen.” (Reuters, AFP, AP)