EQ-test (2)

Vittorio Busato schrijft over 'Emotionele Intelligentie' en de tests die daar op gebaseerd zijn (Z 23 mei). De term emotionele intelligentie is afkomstig van Daniel Goleman die in 1995 een gelijknamig boek schreef. Het artikel van Busato laat de indruk achter dat het hele gedoe rondom emotionele intelligentie een modieuze bevlieging is die bij nadere beschouwing niet veel om het lijf heeft. Mocht een lezer dat licht onheilspellende gevoel hebben dat het onderwerp wel eens iets wezenlijks zou kunnen raken dan kan hij na het artikel van Busato weer gerustgesteld verder slapen.

Zelf was ik onder de indruk van het boek van Goleman en het artikel van Busato laat bij mij een onbevredigend gevoel achter. In wezen is Goleman geen wetenschapper maar een visionair. Hij maakt de vertaling van beschikbare kennis naar maatschappelijke implicaties. Hij heeft de creativiteit een eigen denklijn uit te zetten en kan die helder verwoorden. De kracht van het verhaal ligt mede in het feit dat hij zijn denkstappen onderbouwt met onderzoeksresultaten waarbij hij aangeeft wat bewezen is en wat nog niet.

Ik denk dat in elk vakgebied een natuurlijk spanningsveld bestaat tussen visionairen en pure wetenschappers. Om een visie te kunnen ontwikkelen zul je kleur aan de feiten moeten geven wat in de ogen van de 'objectieve' wetenschapper per definitie een gruwel is. Het zijn vaardigheden die we alletwee nodig hebben. Zonder bij de feiten te worden gehouden, zullen devisionairs op hol slaan, maar omgekeerd zul je feiten moeten inkleuren om er verder mee te komen.

Dat dat laatste niet de sterke kant van een wetenschapper hoeft te zijn, wordt pijnlijk duidelijk als professor Elshout sociale vaardigheden en een goede gezondheid op één lijn stelt met een rijke schoonmoeder. Ontbreken van een van de eerste twee kan je flink het plezier in het leven vergallen terwijl een rijke schoonmoeder echt een bijkomstigheid is.

Dit impliceert dat de waarde van 'Emotionele Intelligentie' van Goleman eerder politiek maatschappelijk dan zuiver wetenschappelijk is. Daarin schuilt nu het onbevredigende van het artikel van Busato: de reacties van de wetenschappers zijn op zich best begrijpelijk maar door hen aan te halen negeert hij het politieke statement van Goleman. En dat politieke statement is niet mis. Goleman zegt dat doordat wij als maatschappij te eenzijdig op cognitieve intelligentie focussen en emoties negeren wij ons een aantal serieuze problemen op de hals halen. Als meest in het oog springend voorbeeld daarbij noemt hij het toenemend geweld op scholen.

Ik denk dat het een kwaliteitskrant onwaardig is om op pagina 5 breeduit teberichten over nog weer nieuwe schietpartijen op Amerikaanse scholen en vervolgens iemand die dat in een breder perspectief zou kunnen plaatsen oppagina 37 weg te lachen.

    • Berend Schotanus