Blunder Vonk helpt Frankrijk op weg

MARSEILLE, 13 JUNI. Voor de historische wedstrijd tegen Frankrijk had elke speler van het Zuid-Afrikaanse voetbalelftal een persoonlijke brief van president Nelson Mandela ontvangen. Ook voor doelman Hans Vonk, debuterend op een WK, was er een positieve boodschap. “Je doet het elke wedstrijd beter, houdt die opgaande lijn vast”, schreef Mandela aan de keeper van Heerenveen, die hij bij hun eerste ontmoeting voor een basketballer aanzag. Na zijn blunder die Frankrijk over de drempel hielp (3-0), moet Vonk vrezen dat Mandela de volgende keer een andere toon aanslaat.

Bijna 60.000 Fransen creërden gisteravond in het uitverkochte Stade Velodrome in Marseille een bijna magische ambiance, waarin Vonk zich aanvankelijk knap staande hield. Het is even anders dan NEC-Heerenveen. “Maar ik heb ook al tegen Argentinië gespeeld voor 80.000 toeschouwers. Hoewel de sfeer op de tribunes tijdens een wedstrijd volkomen langs me heen gaat, ben ik na een verblijf van twee maanden in Zuid-Afrika wel wat gewend geraakt.”

Het lijkt voor Vonk alweer een eeuw geleden dat hij met Heerenveen in het stadion van FC Zwolle deelname aan de Europa Cup voor bekerwinnaars afdwong in de beslissingswedstrijd tegen FC Twente. “Een totaal andere wereld”, beseft Vonk nu, nadat hij een intensieve voorbereiding van vier weken heeft meegemaakt.

In die periode heeft de Franse bondscoach Philippe Troussier geen eenheid kunnen smeden van het legioen balgoochelaars. Hoewel de Zuid-Afrikaanse defensie Lucas Radebe voldoende ervaring heeft opgedaan bij Leeds United en ook voorstopper Mark Fish in de Engelse Premier League heeft gespeeld, legde Vonk meteen de kwetsbaarheid van zijn ploeg bloot. “Onze internationals spelen niet bij Europese topclubs, terwijl de Fransen voor clubs als Juventus, Real Madrid en Inter Milan uitkomen”, zei Vonk.

Heerenveen hoort in dat rijtje zeker niet thuis, al leek de eerste redding van de nieuwe doelman van Zuid-Afrika nog de toon te zetten voor een sterk optreden. Vlak nadat de plaatselijke held Dugarry was ingevallen voor de geblesseerd uitgevallen Guivarc'h mocht hij alleen op Vonk afstormen, maar de in Johannesburg geboren Nederlander keerde het schot. In de 35ste minuut reageerde hij echter veel te laat na een Franse corner. “Dugarry stond twee meter naast me, ik moet eerst op televisie zien wat er precies gebeurde”, zei Vonk, met een zuur gezicht.

De beelden zullen hem somber stemmen. Vonk tastte vreselijk mis en Dugarry knikte de bal simpel in het doel: 1-0. “Geen lekker doelpunt”, mompelde Vonk. En wat te zeggen van de tweede én de derde, toen de stuntelende verdediger Pierre Issa zijn doelman wel erg nadrukkelijk te hulp schoot? In de 81ste minuut frommelde Dugarry de bal voor de voeten van Djorkaeff en Vonk had het rollertje zeker gestopt als Issa er niet met zijn voet tussen had gezeten: 2-0. De lijdensweg voor Vonk werd pas in de laatste minuut voltooid, toen weer Issa de bal na een stifje van Henry over de lijn drukte.

Tot overmaat van ramp werd Ajacied Benedict McCarthy vlak voor tijd met een brancard afgevoerd en volgens Vonk vreesde de medische staf van Zuidafrika dat Benni zijn enkel had gebroken. “Dat zeiden ze althans in de kleedkamer, maar hij moet nog nader worden onderzocht”, vertelde de zichtbaar aangeslagen Vonk. Voor zijn gevoel had hij niet slecht gekeept, maar de aframmeling dwingt Bafana Bafana tot een stunt tegen Denemarken. “Ik hoop dat we de bal dan wat langer in de ploeg kunnen dan tegen de Fransen”, zei Vonk. “We hebben ons niet onder hun druk vandaan kunnen worstelen.”

Al werkte de ijskoude wind volgens hem een handje mee. “Alles zat ook tegen”, mopperde Vonk. “Die mistral maakte normaal voetbal bijna onmogelijk. In de eerste helft kreeg ik het idee dat elke lange bal van mij nog sneller weer terugkwam wegens de storm die door het stadion woedde.” Zo kreeg het sprookjesachtige avontuur van Hans Vonk een wreed karakter bij het eerste optreden van Zuid-Afrika op een internationaal voetbaltoernooi.

Het was in de bus, op weg naar het stadion in Marseille, nog zo mooi begonnen. Vonk: “Met strijdliederen die in het Zoeloe worden gezongen. Ik moest ontzettend wennen aan dat gezang, maar nu brul ik met iedereen mee. Zelfs bij het betreden van het veld zongen we nog. Heb je onze warming-up gezien? De Afrikanen voeren die rituelen ook uit om hun tegenstanders te intimideren.” Veel hielp het niet tegen Frankrijk dat de stress pas laat van zich afwierp. Toch voelde Vonk zich negentig minuten lang Afrikaan met de Afrikanen, hoewel hij alleen het Engels beheerst. “En het Afrikaans kan ik uiteraard verstaan.”

Een uur lang bleef het doodstil in de Zuid-Afrikaanse kleedkamer na de afstraffing tegen Frankrijk. Maar donderdagavond zal Bafana Bafana opnieuw een beroep doen op eeuwenoude tradities om Denemarken te bedwingen. En als Hans Vonk het veld in Toulouse betreedt, zal hij zingen uit volle borst. “Vervuld van trots dat ik dit allemaal mee mag maken.”

    • Robèrt Misset