Workshop herdenkt turbulent Detroit

Amerikaanse en Rotterdamse kunstenaars werkten de afgelopen dagen samen in een workshop, onderdeel van de manifestatie 'I Rip You, You Rip Me'. De resultaten worden vanavond gepresenteerd in Nigttown, waar ook de groep van Mike Kelley, Destroy All Monsters, zal optreden.

ROTTERDAM, 12 JUNI. Het zwetende kippenlijkje danst. Kunstenares Jördis Cosdua bedient hem als een marionet en neemt de bewegingen op video op. In een hoek van de ruimte spelen een paar oudere mannen op trommels, sitar en akoestisch gitaar. Op andere plekken wordt samenzweerderig gemompeld.

Hier in V2, het centrum voor nieuwe media in Rotterdam, is een besloten workshop aan de gang voor Rotterdamse en Amerikaanse kunstenaars. De workshop maakt deel uit van de manifestatie 'I Rip You, You Rip Me' die tot 26 juli in de stad plaats heeft. Het thema van deze manifestatie is 'Detroit aan het eind van de jaren zestig'. In Detroit werd toentertijd door groepen als Iggy & The Stooges en MC5 de basis gelegd voor de latere punkexplosie. Deze bands maakten anarchistische muziek en predikten de (communistische) revolutie. Ook op artistiek niveau: de afstand tussen kunstenaar en publiek moest geslecht.

Museum Boijmans van Beuningen, Nighttown en het Centrum Beeldende Kunst nodigden een aantal kunstenaars uit Detroit, die in die tijd al actief waren, uit om te komen samenwerken met Rotterdamse kunstenaars. Uit Amerika zijn dat onder anderen John Sinclair (dichter, performance-kunstenaar, vroeger manager van MC5), Jim Shaw, componist Charlemagne Palestine, uit Rotterdam zijn er Klaar van der Lippe, Lukas Simonis, Jördis Cosdua.

Centrale figuur is Mike Kelley. Kelley (Detroit, 1954) is als kunstenaar bekend van zijn installaties met oude knuffeldieren, en video's van zich wreed gedragend speelgoed. Hij heeft al sinds 1974 een band, Destroy All Monsters, met onder anderen mede-kunstenaars Jim Shaw en Cary Loren. De groep speelt onbarmhartig harde noise en zal vanavond te zien zijn in Nighttown, waar ook de resultaten van de workshop gepresenteerd worden.

In V2 zit Kelley in een hoek op de grond op een conga te spelen. Hij vertelt dat hij net te jong was om deel te hebben aan de turbulente gebeurtenissen in Detroit (John Sinclair werd gearresteerd voor bezit van twee joints, er waren de rassenrellen, MC5 richtte de linkse groepering The White Panthers op), maar de kunst die hij rond 1974 begon te maken, werd er wel door geïnspireerd. “Hier in Europa heeft ieder dorp zijn culturele centrum, maar Detroit was een arbeidersstad zonder iets van cultuur. Door de performance-kunst, de poëzie en de muziek die eind jaren zestig in Detroit ontstond, ben ik me politiek en esthetisch gaan ontwikkelen. Maar mijn kunst en ook de muziek van Destroy All Monsters was al weer een reactie op de MC5 en The Stooges. Zij wilden nog iets veranderen; wij zagen dat het allemaal geen zin had gehad. We wisten dat er geen oplossingen waren voor de problemen waar een stad als Detroit, met economische malaise en rassenrellen, voor stond. Met ons begon een langdurig nilistisch tijdperk.”

De sfeer tijdens de workshop is vrolijk en geïnspireerd. Na een paar uur praten zijn de grote lijnen uitgezet en de kunstenaars werken nu in groepjes hun ideeën uit. Er wordt driftig video gemonteerd, gemusiceerd, met tapes geëxperimenteerd. Voornaamste uitgangspunt is de aloude 'Detroit-wijsheid' dat de disciplines door elkaar lopen, en de aanwezigen in de uiteindelijke voorstelling moeten kunnen ingrijpen. Daarom zet de groep Princess Dragon-Mon haar instrumenten op tussen het publiek.

De avond belooft een 'tijdscocktail' te worden van hippie-idealen, nihilisme en pure chaos. Mike Kelley zegt dat hij verrast was door de belangstelling uit Nederland voor die specifieke periode in Detroit. “In Amerika zelf hoor je niemand er over. Maar Amerikanen hebben nu eenmaal geen interesse in de geschiedenis van de left wing.”

I Rip You, You Rip Me, vanavond in Nighttown, van 20.00 tot 5.00. In Boijmans van Beuningen is 'Strange Früt: Detroit Culture' te zien, een installatie van Mike Kelly, Jim Shaw en Cart Loren met vroeg werk van deze drie, en posters, flyers, foto's van MC5, The Stooges en Destroy All Monsters.