Verzuring

Het geheugen van Nederland verpulvert. De collecties van de Nederlandse bibliotheken verkeren in erbarmelijke staat. Nieuwe regering, doe hier wat aan! Deze tekst, geïllustreerd met door verzuring zwaargewond papier, stond dinsdag als paginagrote advertentie in de Volkskrant, toevallig geflankeerd door een gelijksoortige lobbypagina van de autoclub Bovag-Rai en ondertekend door een twintigtal bibliotheken. Er zijn honderden miljoenen guldens nodig, meldt de tekst verder.

Grof geschut voor de doorgaans kalme bibliotheekwereld. 'Ik weet niet wie die advertentie heeft geplaatst', zegt Piet Visser, hoofdconservator van de Amsterdamse Universiteitsbibliotheek desgevraagd, 'terwijl wel onze naam eronder staat. Ik vind de insteek ook erg negatief. Vorig jaar heeft staatssecretaris Nuis al geld beschikbaar gesteld voor het overzetten van de informatie uit beschadigde boeken. Dat is over het algemeen beschouwd als een goede eerste stap.'

Nol Verhagen, directeur van dezelfde bibliotheek wist dat er een advertentie zou komen, maar heeft de inhoud vooraf niet gezien. 'Dat is ook niet zo belangrijk. Je kunt twisten over de vraag of zo'n advertentie het meest geëigende middel is om publiciteit te krijgen, maar het is absoluut waar dat er heel veel extra geld nodig is.' Volgens Verhagen is het plan voor de advertentie pas enkele dagen geleden tot stand gekomen.

Navraag bij de Koninklijke Bibliotheek leert dat de krantenpagina de eerste actie is van het Nationaal Bibliotheekfonds, een initiatief van een aantal particulieren als VVD-politicus Henk Vonhoff, oud-Elsevierbaas Pierre Vinken en Arend Jan Dunning, de samensteller van de PvdA-kandidatenlijst bij de laatste verkiezingen. 'Zij zijn zeer begaan met het lot van de boeken', zegt Ingeborg Verheul, van Metamorfoze, het vorig jaar met geld van de staatssecretaris begonnen project tegen de verzuring.

Dat project houdt zich vooral bezig met het bewaren van de informatie uit boeken en tijdschriften die de laatste tweehonderd jaar zijn gedrukt. Zo wordt op dit moment de gehele Nederlandse boekproductie uit de periode 1870-1899 op microfilm gezet. In de advertentie wordt gezinspeeld op het behouden van ook de papieren bronnen zelf. Daarvoor zijn honderden miljoenen guldens nodig.

'Wij zijn erg blij met het initiatief van deze particulieren', zegt Verheul. 'Deze advertentie richt zich op het grote publiek en op de politiek. Daar is de verzuringsproblematiek lang niet zo algemeen bekend als in de boekenwereld.'

    • Arjen Fortuin