Heidegger en Marx

Boekenclub ECI heeft bij uitgeverij SUN tweeduizend exemplaren van Martin Heideggers Zijn en Tijd aangeschaft. Hoewel Mark Wildschuts eerste Nederlandse vertaling van het hoofdwerk van de Duitse filosoof veel publiciteit kreeg, is men bij de uitgeverij behoorlijk verrast over de keuze van het berucht ontoegankelijke boek.

De boekenclub plukte het werk uit een stapeltje dat de uitgeverij aanbood. 'Daarin zaten een aantal boeken over architectuur, die ons interessanter voor ECI leken', zegt Henk Oeks van de uitgeverij. 'Ze wilden echter alleen Heidegger hebben.'

Volgens de boekenclub speelde het enthousiasme van de uitgeverij een belangrijke rol bij de keuze voor Zijn en Tijd. 'Het ligt niet erg voor de hand,' zegt een woordvoerder. 'Maar we vonden het een belangrijk boek, de vertaling is een soort levenswerk van de uitgeverij. Bovendien zit er een stijgende lijn in de belangstelling voor filosofie. Een grote groep van onze clubleden is geïnteresseerd in dergelijke boeken, hopen we.'

Een absolute bestseller of boek van de maand verwacht ECI niet binnengehaald te hebben. Dat is nog moeilijk in te schatten. 'Tot nu toe deden we nauwelijks iets aan dergelijke boeken, behalve uitgaven van klassieken als Plato en Aristoteles.'

Vertaler Mark Wildschut heeft inmiddels een nieuwe klus. Wel aan de andere kant van het politieke spectrum: hij verruilt nazi-sympathisant Heidegger voor Marx en Engels. 'SUN heeft me gevraagd het Communistisch Manifest te vertalen. Dat is dit jaar anderhalve eeuw geleden gepubliceerd. Het was natuurlijk heel wat voor een oude rode uitgeverij om Heidegger te doen.'

Sein und Zeit was onvertaald, het Communistisch Manifest is al heel lang niet vertaald. Wildschut: 'De enige vertaling is geloof ik van begin deze eeuw.' Het is de bedoeling dat het manifest nu in een breder verband komt, in een uitgave met Marx' Duitse Ideologie, zodat de politieke en de filsofische Marx samenkomen.' Het boek moet deze herfst verschijnen.

Volgens uitgever Henk Oeks heeft Sun Wildschut inderdaad benaderd voor de vertaling van het Communistisch Manifest, al is de uitgave nog niet helemaal zeker. We zien het als een eerbetoon aan onze roots. Voordat we de uitgave gaan maken, willen we kijken naar wat er de laatste jaren aan tekstedities is gepubliceerd. De oude vertaling kwam volgens mij nog grotendeels uit Moskou.' Oeks wil ook nog even informeren bij uitgeverij Pegasus. 'Die dachten meen ik ook over een herdruk.'

Dat klopt. Uitgeverij Pegasus is erg verbaasd over het initiatief van SUN. Meestal houden we wel contact met Sun over zulke uitgaven', volgens J. IJisberg. De herdruk is net van de persen gerold. 'Het is een bewerking van de vertaling uit 1936', zegt IJisberg, die er met de nodige moeite zelfs in slaagde de naam van de vertaler te achterhalen: William Karl Sieuwertz van Reesema. 'Dat was een CPN'er die bij de Komintern in Moskou zat. Vervolgens is er in de loop der jaren bij vrijwel iedere herdruk aan het boek gesleuteld. We hebben er nu behoorlijk wat eigenaardigheden uitgehaald, maar pretenderen niet dat het een volledig nieuwe vertaling is.'

    • Arjen Fortuin