Brown wil fors investeren; Labour stoot voor 40 mld bedrijven af

LONDEN, 12 JUNI. De Britse regering wil de kapitaalinvesteringen de komende drie jaar verdubbelen tot 1,5 procent van het bruto binnenlands produkt om de verouderde infrastructuur te moderniseren. Die maatregel wordt gefinancierd uit de opbrengst van privatisering.

Minister van Financiën Gordon Brown meed het woord privatisering nadrukkelijk. Labour heeft zich in het verleden sterk tegen privatisering verzet. Brown legde gisteren één van de belangrijkste economische verklaringen af sinds Labour ruim dertien maanden geleden aan de macht kwam.

De bewindsman sprak over “een samenwerking van de publieke en particuliere sector” toen hij de verkoop aankondigde van een meerderheidsbelang - 51 procent - in de luchtverkeersleiding van Groot-Brittannië. Staatsbedrijven die dezelfde weg moeten volgen, zijn de Koninklijke Munt die sinds 1279 munten slaat en Tote, het bedrijf dat een staatsmonopolie op het gokken bij paardenraces heeft. Verder wil de overheid af van de haven in Belfast, van twee grote benzinestations en van een grote hoeveelheid onroerend goed, waaronder voedselbunkers die tijdens de koude oorlog gebouwd zijn. De totale opbrengst wordt op 12 miljard pond, bijna 40 miljard gulden, geschat.

Brown noemde de uitbreiding van de kapitaalinvesteringen een grootscheepse inhaaloperatie. Hij zei dat Conservatieve regeringen stelselmatig te weinig hebben geïnvesteerd in onderwijs, gezondheidszorg en transport. Brown kondigde ook een ingrijpende reorganisatie van de overheidsfinanciën aan. Aan de jaarlijks terugkerende strijd van ministeries om meer geld komt een eind omdat begrotingen voor departementen voortaan voor een periode van drie jaar worden vastgesteld.

Nadat Labour zich voor de eerste twee jaar had geconformeerd aan een bevriezing van de overheidsgaven die de vorige Conservatieve regering had geïnitieerd, gaan die uitgaven van 1999 tot 2002 jaarlijks met 2,25 procent omhoog. Die stijging blijft achter bij de verwachte economische groei. Minister Brown hamerde er gisteren op dat de Labourregering onverminderd vasthoudt aan een degelijk en prudent financieel beleid. Maar de Conservatieve woordvoerder voor Financiën Francis Maude verweet de bewindsman dat hij zijn reputatie van 'IJzeren schatbewaarder' te grabbel heeft gegooid. “Dat hij mag roesten in vrede“, zei Maude.

Werkgevers reageerden juichend op Labours plannen voor privatisering. Robert Ayling, president-directeur van British Airways, prees het besluit om de luchtverkeersleiding over te hevelen naar de particuliere sector. De grote investeringen in de luchtverkeerleiding die de komende jaren nodig zijn, kunnen volgens hem veel makkelijker worden gefinancierd als de firma niet meer in staatshanden is.

Vakorganisaties toonden zich bijzonder teleurgesteld. Woordvoerder Joe Magee van vakbond IPMS noemde een privatisering van de luchtverkeersleiding “politieke waanzin“. Hij waarschuwde dat de veiligheid van vliegtuigpassagiers in gevaar komt als zoveel mogelijk winst maken straks het belangrijkste oogmerk wordt van het huidige staatsbedrijf. Ook andere bonden leverden felle kritiek “op de verkoop van tafelzilver”. Zij verweten Labour eenzelfde beleid te voeren als de Conservatieven en wezen erop dat de partij privatisering van nutsbedrijven in de oppositie steeds veroordeeld heeft.

    • Dick Wittenberg