Bijna 3000 werken in nieuw museumcomplex Gemäldegalerie; Berlijnse collectie na 50 jaar herenigd

Gemäldegalerie am Kulturforum, Matthäikirchplatz, Geopend: di-vr 10-18 uur, za/zo 11-18 uur. Do tot 20 uur.

BONN, 12 JUNI. In het hart van Berlijn ontstaat vandaag een museum van wereldformaat, dat zich kan meten met het Louvre in Parijs, het Prado in Madrid en de Hermitage in St. Petersburg. Na een scheiding van ruim vijftig jaar tussen Oost- en West-Duitsland is de beroemde verzameling van oude meesters uit de Berlijnse 'Schilderijengalerie' herenigd. Met de nieuwbouw van de 'Gemäldegalerie am Kulturforum', tussen Tiergarten en Potsdamer Platz, beschikt Berlijn weer over een van de belangrijkste kunstverzamelingen ter wereld: 2900 Europese werken uit de 13de tot en met 18de eeuw.

De bezoeker kan in tientallen zalen en kabinetten de madonna's bezichtigen van Raffael, de vrouwen van Velázquez en Vermeer, de koopman George Gisze van Hans Holbein, Amor van Carvaggio en de Venus van Titiaan.

Ook Van Eyck, Rubens en Frans Hals hebben een belangrijke plaats in het nieuwe pronkstuk van Berlijn. Tenslotte is Jan Kelch, de directeur van de Gemäldegalerie, een groot kenner van Hollandse en Vlaamse meesters. Hij promoveerde op de Hollandse zeevaartschilder Simon de Vlieger.

Met de feestelijke opening vandaag van het nieuwe museumcomplex is een einde gekomen aan de 'museumoorlog' over de plaats, die de herenigde kunstverzameling in Berlijn zou moeten krijgen. Sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog zijn de klassieke schilderijen niet meer samen te zien geweest. Na de deling van Berlijn werden de kunstwerken verspreid over het museum in Dahlem in het westen van de stad en het Bode-museum op het 'Museumeiland' in het oosten. Zo groeiden in het gedeelde Berlijn twee parallele museumcomplexen, die dezelfde oorsprong hebben.

Na de politieke hereniging van de twee Duitslanden in 1990, werden ook pogingen in het werk gesteld de grote staatsmusea te herenigen. De leiding van het Bode-museum deed alles om de collectie uit het westelijke deel van de stad naar zich toe te trekken. Het Museumeiland zou daarmee aan gewicht winnen. Maar alleen nieuwbouw bleek aan de moderne eisen te kunnen voldoen, die aan een museum met oude meesters gesteld worden. De sanering van het Museumeiland zou vele jaren in beslag hebben genomen en bijzonder kostbaar zijn geworden.

Twee architecten uit München, Christoph Sattler en Heinz Hilmer, hebben in hun ontwerp van het nieuwe museum bewust het klassieke elan willen terugbrengen dat met de traditionele collectie overeenkomt. Ze hebben afgezien van architectonische extravagantie, die de aandacht van de schilderijen zou kunnen afleiden.

De nieuwe Gemäldegalerie kan als een aantrekkelijke tegenhanger worden beschouwd van andere nieuwe moderne musea zoals de Hamburgse Galerie der Gegenwart van Oswald Mathias Unger, Frank Gehrys museumsculptuur in Bilbao of Richard Meiers Getty-akropolis in Los Angeles.

Een rondgang door het museum is een lange reis door de culturele centra van de Renaissance en de barok in Italië. De bezoeker kan kiezen of hij de tocht in het noorden of het zuiden van het royale museum wil beginnen, of hij van Multscher en Konrad Witz naar Dürer en Breughel wil of via de zuidkant van Botticelli en Mategna, via Caravaggio en Watteau naar de grote centrale Achteckzaal naar het andere eind van het museum wil trekken, waar Rembrandts Moses hangt en in een kabinet de Man met de gouden helm - decennialang het hoogtepunt in het museum van Dahlem.

Vanaf zondag is het museum, dat ruim 300 miljoen gulden heeft gekost, voor het publiek toegankelijk.