Restaurant; AAA zonder kapsones

De Bloemkool

Wouwsestraatweg 146

Bergen op Zoom

Tel 0164-233045

AAA staat voor asperges, ansjovis en aardbeien. In het late voorjaar gaan tijd en plaats in Bergen op Zoom een gelukkige gastronomische verbintenis aan. De drie streekproducten beleven er tegelijkertijd hun seizoen, plaatselijke restaurants bieden in die periode het AAA-menu aan.

Dit jaar was het nog even spannend of de ansjovis wel wilde meewerken. Vanaf eind april belde ik elke week naar het door kenners aanbevolen restaurant De Bloemkool voor het laatste nieuws over de ansjovisvangst. De voortekenen waren gunstig, maar aanvankelijk was het nog te koud en later stond de wind verkeerd. In de week voor Pinksteren kwam de vangst op gang. Het reserveren van een tafeltje in het restaurant ging vergezeld van het dringende advies even te bellen alvorens naar Bergen op Zoom af te reizen, want de aanvoer was maar mondjesmaat. Maar in twee dagen kan er veel veranderen. 'Volop' luidde het geruststellende antwoord op mijn vraag of er inmiddels voldoende ansjovissen waren voor ten minste twee porties.

Vroeger was de vaderlandse ansjovisserij een bloeiende bedrijfstak. Nu zijn er nog maar twee vissers die zich met de weervisserij op ansjovis bezighouden. Een techniek die, naar verluidt, alleen nog op Sumatra wordt toegepast. Een stichting die zich inzet voor het behoud van deze arbeidsintensieve vorm van visserij organiseert ansjovisdagtochten op de Oosterschelde. Toerisme redt.

Voor ons stadse mensen is ansjovis een om een kappertje gerold visfiletje dat in scholen van acht in een blikje olie zwemt. In de visencyclopedie staat het met de sprot en het sardientje bij de haringachtigen. De ansjovissen wagen in het voorjaar vanaf de Engelse Noordzeekust de overtocht naar de Oosterschelde. Daar bedrijven ze in het warme water tussen de zandplaten de noodzakelijke handelingen voor het verkrijgen van nageslacht. Lang duurt hun jong geluk niet. Bij eb trekken de ansjovissen naar dieper water, ze raken verstrikt tussen de weren, grote fuikachtige constructies van palen en takken. In het lage water wadende vissers doen dan de rest.

In restaurant De Bloemkool eindigen de ansjovissen hun aardse bestaan op boerenbonte borden. Vis op boerenbont, dat is symbolisch voor het AAA-menu als ontmoeting van Bergen en de zee, een West-Brabantse variant op de Italiaanse monte e mare. De ansjovis uit het water van de Oosterschelde, zeekraal van de slikken en de platen en asperges en aardbeien van de hooggelegen Bergen op Zoomse zandgrond.

De Bloemkool is een restaurant zonder pretenties en zonder kapsones, van het sympathieke soort dat in België vaak voorkomt. Ook de bediening is ouderwets in orde. Op de kaart staan klassieke gerechten, de bereiding en de presentatie zijn onmodieus. En alles is goed gaar.

Van buiten en van binnen ziet De Bloemkool eruit uit als een dorpsherberg. Bruin domineert het interieur. De zaak staat vol met snuisterijen als soepterrines en aardewerk bloemkooltjes. Twee musketten bewaken de haard. Een wagenwiel fungeert als luster. Voor de vensters hangen gehaakte gordijnen en stadsgezichten sieren de muur. Niet helemaal in de juiste maatverhoudingen toont de voorstelling op een van de gebrandschilderde ramen de essentiële bestanddelen van onze maaltijd. Het andere raam suggereert dat De Bloemkool in de wildtijd eend en haas op het menu heeft staan.

Vaste bezoekers en gasten die van heinde en verre komen voor de vermaarde ansjovis doen zich te goed aan grote porties. Zes asperges en twaalf ansjovissen, achttien aardbeien verwacht je dan. Maar zo conceptueel denken ze hier niet, het zijn er een stuk of wat minder. We krijgen prachtige dikke asperges. Botermals zijn ze, beetgaar geldt hier als nieuwlichterij. De ansjovissen hebben een tikje vet in de smaak, die veel minder pregnant is dan die van verse sardientjes. De combinatie met in royaal olie en weinig azijn aangemaakte wortel en zeekraal werkt voortreffelijk. Het is elementair eten. De graat kun je meeëten, maar wij houden het toch op fileren.

De rekening voor het AAA-menu met een paar glazen huiswijn en koffie toe bedraagt ruim 150 gulden voor twee personen.

De oogst van asperges eindigt op 24 juni. Als de tijd van de asperges, aardbeien en ansjovis voorbij is, dan is De Bloemkool de plaats voor een passend alternatief, een gerecht met zeeduivel, zalm en zeetong. ZZZ.

Inlichtingen over ansjovistoerisme en restaurants met AAA-menu's zijn te krijgen bij de VVV in Bergen op Zoom, 0164-266000. Een reportage over weervissen op de Oosterschelde staat in het blad Alliance van april/mei 1998.

    • Joep Habets