Rechter: school moet bijlessen vergoeden

AMSTERDAM, 11 JUNI. De gemeente Amsterdam moet de kosten voor bijspijkerlessen en een intelligentietest vergoeden aan een moeder wier 12-jarige zoon een “onaanvaardbare” leerachterstand opliep door nalatigheid van het schoolbestuur, in dit geval de gemeente. Dit heeft de Amsterdamse kantonrechter vanochtend bepaald in een rechtszaak die de moeder, K. Schaapman, had aangespannen tegen de gemeente.

Onderwijsjuristen beschouwen de uitspraak als een “belangrijk precedent”. Ze verwachten dat met dit vonnis in de hand andere ouders schoolbesturen kunnen aanspreken op slecht onderwijs dat vervolgens stelselmatig is verwaarloosd. Als het schoolbestuur verbetering belooft, maar te weinig actie onderneemt, zal de rechter dat het schoolbestuur kunnen aanrekenen, verduidelijkt de Rotterdamse hoogleraar staats- en bestuursrecht prof.dr. P.W.C. Akkermans de uitspraak. “De rechter neemt de toezegging van de gemeente even serieus als die van u als u een auto verkoopt”, zegt Akkermans. Zijn collega, de Tilburgse hoogleraar staatsrecht prof. A. Koekkoek, sluit zich bij die interpretatie aan: “Ouders kunnen zich nu via de rechter beroepen op het sociale grondrecht op goed openbaar onderwijs.” Ook Ouderorganisatie Ouders & Coo noemt de uitspraak “een doorbraak”. “Nog nooit hebben ouders zo'n schadeclaim toegewezen gekregen”, aldus directeur W. van Katwijk.

Schaapman klaagde de gemeente, tevens schoolbestuur, aan omdat de Veertiende Montessorischool volgens haar verantwoordelijk is voor een leerachterstand van twee jaar bij haar zoon. Deze achterstand, vastgesteld door een externe deskundige, is met bijlessen weggewerkt.

Schaapman eiste dat de gemeente zowel de bijlessen als de onafhankelijke toets (totaal 3.903 gulden) vergoedt. Op grond van de toets bleek haar zoon naar de Havo te kunnen, en niet slechts naar de Mavo, zoals de school had geadviseerd.

Schaapman en ook andere ouders kaartten de kwestie herhaaldelijk bij toenmalig wethouder J. van der Aa aan, die beterschap beloofde. Die belofte bleek doorslaggevend voor de rechter.

Ondanks het feit dat Schaapman de gemeente “tijdig en ondubbelzinnig” op de onderwijsproblemen heeft gewezen, motiveert de rechter zijn uitspraak, heeft de gemeente onvoldoende “passende maatregelen” genomen om de “onaanvaardbare schoolvorderingsachterstand” van groep acht weg te werken.

Pagina 2: Hoger beroep onzeker

Daarnaast voldeed de gemeente Amsterdam niet aan het verzoek van de rechter om de prestaties van alle openbare scholen in Amsterdam te overhandigen, zodat de rechter kon oordelen of de cijfers van de klas van zoon Tom Schaapman uitzonderlijk slecht waren.

Hierdoor konden ook de ouders volgens de rechter “de grootte van de schoolvorderingsachterstand niet nauwkeurig vaststellen”. En daardoor konden ze niet, zoals staatssecretaris Netelenbos van Onderwijs onlangs op de televisie zei, beoordelen dat ze naar een andere school hadden moeten vertrekken.

De gemeente Amsterdam wilde vanochtend nog niet op de uitspraak reageren. “We willen eerst de motivatie van de rechter bestuderen”, aldus een woordvoerder. Of de gemeente beroep aantekent tegen de beslissing kon hij evenmin zeggen.

Ook demissionair staatssecretaris Netelenbos wilde niet ingaan op de zaak. “Het ministerie is geen partij in deze zaak”, motiveert haar woordvoerder. “Dus acht de staatssecretaris het niet haar taak hier op in te gaan.” Maar als de uitspraak tot gevolg heeft dat meer ouders naar de rechter stappen om hun recht te halen over tekortschietende kwaliteit van een school? De woordvoerder: “Daar willen we niet op vooruit lopen. Het blijft in beginsel een zaak van het betrokken schoolbestuur.”

Volgens de hoogleraar bestuursrecht Akkermans hebben ouders een “zeer sterke zaak” als schoolbesturen concrete beloften hebben gedaan maar die niet waarmaken. “Dat is de crux van de uitspraak.”