'Pakket maatregelen'; NAVO praat over militaire actie Kosovo

BRUSSEL/PARIJS, 11 JUNI. De NAVO-ministers van Defensie zullen het vandaag eens worden over een opdracht aan het NAVO-opperbevel om een pakket van acht militaire maatregelen “in en boven Kosovo” uit te werken.

Het gaat om een vliegverbod, een militair transportverbod tot luchtaanvallen en de inzet van grondtroepen. Dat hebben Nederlandse diplomaten vandaag in Brussel gezegd. De eerste studies zouden over een week afgerond kunnen zijn. De Britse minister van Defensie, George Robertson, waarschuwde Belgrado vandaag dat de NAVO “binnen dagen” militair kan optreden als het geen eind maakt aan het geweld in Kosovo. “Het gaat bij het tijdschema om dagen en niet om weken, omdat er uit Bosnië lessen zijn geleerd. De NAVO-ministers van Defensie komen dichter bij de opties over militair optreden als Belgrado doorgaat met het geweld in Kosovo”, aldus de minister. De voorzitter van het militaire comité van de NAVO, de Duitse generaal Klaus Naumann, zei dat “luchtacties van de NAVO in Kosovo binnen enkele dagen kunnen plaatshebben” als er “een duidelijke wettige basis en een duidelijk politiek doel is”.

De Duitse minister van Defensie, Volker Rühe, wilde luchtaanvallen in Kosovo evenmin uitsluiten: “Het bloedbad moet gestopt. Het gaat over stabiliteit en de rechten van de mens in Europa. Luchtaanvallen op specifieke doelen en het gebruik van lucht- en of grondtroepen moeten worden overwogen, indien nodig voor een regeling voor Kosovo, als laatste mogelijkheid.” Gisteren kwamen al de Europese ministers van Defensie bijeen, onder voorzitterschap van minister Voorhoeve. Zij kwamen tot de conclusie dat alle militaire opties open zijn en dat de legitimering van acties in of boven Kosovo moet gebeuren op “duidelijke wettelijke basis”. Of dat een VN-resolutie betekent, werd niet duidelijk.

In de discussie is de laatste twee weken de aandacht verschoven van inzet van landmacht naar die van luchtmacht. Een van de opties die de ministers vanmiddag bespreken is het op korte termijn houden van luchtmachtoefeningen boven Albanië en Macedonië. In Italië en in de Adriatische Zee zijn volgens diplomaten nog voldoende vliegtuigen, onder die vliegtuigen is een zestal Nederlandse.

Morgen wordt de crisis in Londen besproken door de ministers van Buitenlandse Zaken van de leden van de Contactgroep voor ex-Joegoslavië (de VS, Rusland, Groot-Brittannië, Duitsland, Frankrijk en Italië). Ze buigen zich over een ontwerptekst die voorziet in een ultimatum aan Servië. Het moet voor een bepaalde datum het geweld in Kosovo hebben gestaakt, op straffe van 'maatregelen', waarbij militaire actie niet wordt uitgesloten.

Pagina 5: Ultimatum Servië

Details over de tekst ontbreken en aldus is niet duidelijk hoeveel tijd Miloševic krijgt om het geweld tegen de Albanezen in Kosovo te staken. Na het aflopen van het ultimatum komt de Contactgroep bijeen om vast te stellen of de Serviërs zich eraan hebben gehouden en om maatregelen af te kondigen als ze in gebreke zijn gebleven.

Ook gisteren hebben diverse politici en diplomaten gepleit voor de mogelijkheid militair in te grijpen tegen het Servische geweld in Kosovo, al werd ook de nadruk gelegd op alternatieven om de Serviërs onder druk te zetten. De Amerikaanse minister van Defensie, William Cohen, zei in Rome dat “het schandaal van de [Servische] bombardementen en beschietingen van onschuldige burgers” moet worden beëindigd. “We werken daaraan op elk niveau.” Volgens Cohen is men het binnen de NAVO eens dat een politieke oplossing het best zou zijn, maar dat geweld niet wordt uitgesloten.

De Europese Unie stuurde gisteren een Britse diplomaat, Tony Lloyd, naar Belgrado om de Serviërs te waarschuwen dat ze moeten ophouden met het geweld in Kosovo, en om de Albanezen te waarschuwen dat er geen internationale steun is voor hun streven naar afscheiding van Kosovo. Lloyd zei voor zijn vertrek naar Belgrado “robuuste taal” te zullen gebruiken tegenover zowel de Serviërs als de Albanezen.

De federale premier van Joegoslavië, Momir Bulatovic, uitte zich gisteren positief over het - als dreigement bedoelde - NAVO-voornemen om troepen in Albanië te legeren, langs de grens met Kosovo. Hij zei dat “die legering van troepen niet slecht zou zijn”, omdat “ze ons de enorme energie bespaart die we moeten besteden aan het beschermen van onze grens” (tegen infiltratie en wapensmokkel uit Albanië). (Reuters, AFP, AP)