Nederlandse jongeren worden langer én dikker

LEIDEN, 11 JUNI. Nederlandse jongeren zijn de afgelopen zeventien jaar langer en dikker geworden. Dit blijkt uit de Vierde Landelijke Groeistudie 1997, die vandaag is verschenen. Uit het onderzoek blijkt ook dat het aantal moeders dat uitsluitend borstvoeding geeft sterk is gedaald.

De gemiddelde eindlengte van jongens is sinds 1980 met twee centimeter gestegen, van 182 naar 184 centimeter. Die van meisjes steeg met 2,3 centimeter naar 170,6. In het noorden van het land worden meisjes gemiddeld twee centimeter, en jongens gemiddeld vijf centimeter langer dan in het zuiden.

Het groeionderzoek is uitgevoerd door TNO Preventie en Gezondheid en het Leids Universitair Medisch Centrum. De drie eerdere groei-onderzoeken dateren uit 1955, 1965 en 1980. In vergelijking tot de tweede helft van de vorige eeuw is de lengte van de Nederlander met ongeveer zeventien centimeter toegenomen.

Wat betreft overgewicht volgt Nederland volgens de onderzoekers de trend in de Verenigde Staten, waar in 1991 voor kinderen en adolescenten een toename van overgewicht werd vastgesteld van 11 procent ten opzichte van 1965. De precieze cijfers voor Nederland zijn nog niet vastgesteld. Amerikaanse onderzoekers zoeken de oorzaak in het afnemen van lichamelijke activiteit en het toenemen van eten, tv-kijken en spelen met de computer. Het aantal Nederlandse baby's van drie maanden dat de borst krijgt is sinds 1990 sterk gedaald, van 32 procent naar 16,9 procent. Tussen 1975 en 1990 was het percentage nog gestegen van 11 naar 32 procent. Oorzaak van de daling is dat meer vrouwen (weer) gaan werken, zo blijkt uit ander onderzoek.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg probeert het geven van borstvoeding juist te stimuleren, onder meer omdat het zuigelingen beschermt tegen bepaalde infectieziekten. Uit de groeistudie blijkt dat baby's die borstvoeding krijgen sneller in gewicht toenemen dan baby's die kunstvoeding krijgen.

Voor de groeistudie 1997 werden ruim 20.000 kinderen van 0 tot 21 jaar gemeten en gewogen. Onder hen waren ongeveer 2.900 jongeren van Turkse en 2.850 van Marokkaanse afkomst. Voor hen zullen aparte groeidiagrammen worden vastgesteld. Turkse en Marokkaanse jongeren worden gemiddeld 9 tot 10 centimeter kleiner dan jongeren van Nederlandse afkomst. De groeidiagrammen worden onder meer gebruikt om op consultatiebureaus de groei van kinderen te volgen.

Volgens A.M. Fredriks van TNO had Nederland al langer de langste bevolking ter wereld. Er zijn wel bevolkingsgroepen die langer zijn, zoals de Masai in Kenia en Tanzania, maar er zijn geen landen met een langere bevolking. Ook de bevolking van de Scandinavische landen is gemiddeld lang, maar daar is de groei al enige decennia geleden nagenoeg gestopt. In Nederland is de groei wel afgevlakt, maar zal hij zich naar verwachting de komende vijftien jaar nog wel blijven voordoen.

De oorzaak van de doorgaande groei in Nederland is onbekend, evenals die van de regionale verschillen. Uit onderzoek is wel gebleken dat er verbanden zijn met onder meer voeding, ziekte en 'psycho-sociaal klimaat'. Landen waar de mensen in het recente verleden langer zijn geworden zijn Griekenland, Spanje, Slovenië en Polen. In Japan steeg tussen 1950 en 1960 de lichaamslengte van adolescenten spectaculair met ongeveer zeven centimeter.

    • Joke Mat