Een kijkje in sieradengaleries; Parels tegen liefdesverdriet

Galerie Marzee, Lage Markt 1-3, Nijmegen 024-3229670 Amarna Art to Wear, Stokstraat 9, Maastricht 043-3262429 Galerie Ademloos, Prins Mauritslaan 39, Den Haag 070-3544981 Galerie Lous Martin, Nieuwstraat 11, Delft 015-2132697 Galerie Louise Smit, Prinsengracht 615, Amsterdam 020-6259898 Galerie Ra, Vijzelstraat 80, Amsterdam 020-6265100

'Zilver, textiel, parels, plastic.' De simpele materiaalbeschrijving van het collier 'Mal d'amour' van Marleen Kars geeft nauwelijks een indicatie van wat zij met haar werk te vertellen heeft. Een bruidskapje decoreert zij met geschilderde rozen en vlijmscherpe metalen doornen. De schalen van twee krabben vormen de uiteinden van een collier met de titel 'Patstelling'. Gepantserde gelieven, hun zachte binnenkant leeggevreten maar nog altijd door een streng verbonden. Er gaat veel verhaal schuil achter de wonderlijke materiaalcombinaties die Kars tentoonstelt bij Galerie Marzee in Nijmegen. Verhalen over persoonlijke kwetsbaarheid en het verweer tegen dreigend verlies. Sieraden die hun overtuigingskracht niet ontlenen aan de waarde van het edelmetaal of glinsterende stenen, maar aan de kracht van hun verbeelding.

Voor ƒ 2.200 kan de galeriebezoeker eigenaar worden van een fragment van haar geschiedenis: liefdesverdriet, gevangen in een stekelig roze kussentje aan een snoer van parels en gesloten met een hartje van plastic. Een verhaal en een bezwering tegelijk. Marleen Kars staat in een lange traditie van sieraden die de drager voor naderend onheil moeten behoeden.

Kars is zo maar een representant van een generatie jonge Europese sieraadontwerpers die bij galeries als Marzee, Ademloos in Den Haag, Lous Martin in Delft en Amarna in Maastricht liefdevol onderdak vinden. De enorme verzamelvitrine bij Marzee biedt uitzicht op verhalen van hoop, vertwijfeling en euforie - zoveel zelfs, dat je als aandachtige bezoeker bijna het gevoel krijgt in een marathonuitzending van Oprah Winfrey te zijn beland.

Tegelijk zijn er de koele sieraden van Giampaolo Babetto. Zijn werk is abstract, streng, ambachtelijk geniaal en onvoorstelbaar kostbaar (ƒ 30.000- ƒ 60.000). Al decennia bedient hij zich van een taal die maar weinig woorden nodig heeft: sublieme materiaalbehandeling, ingenieuze constructie en eindeloos geduld kenmerken zijn ringen en colliers. Veilige sieraden, die niemand door ongeliktheid of ondraaglijke intimiteit zullen afstoten.

Geen land ter wereld biedt op een zo klein oppervlak een zo grote verscheidenheid aan hedendaagse sieraden. Elke regio heeft wel een galerie van betekenis. Lous Martin zet sinds enkele jaren de voormalige galerie Trits in Delft voort, met een kwalitatief hoger aanbod van jong internationaal talent. Zo toont zij tijdens de KunstRAI in Amsterdam (23-28 juni) sieraden van de Vlaamse Eva Maldoy, tassen van Claudia Frey en de vilten stoffen van Claudy Jongstra, die stoffen verkocht aan modeontwerpers als John Galliano en Donna Karan. Amarna in Maastricht brengt onder de noemer 'Art to wear' kleding en accessoires, maar ook sieraden van internationale ontwerpers, onder wie de in Spanje werkzame Silvia Walz en de Ier Alan Ardiff.

De meest provocerende sieraden, zo bewijst een rondgang langs toonaangevende galeries, treft de bezoeker in Amsterdam. Galerie Louise Smit aan de Prinsengracht heeft al jaren een naam te verliezen als het gaat om de internationale sieraad-elite. Op dit moment en tijdens de KunstRAI toont zij werk van de oude Duitse meester Herman Jünger. Maar in de RAI gaat de meeste aandacht naar een jonge Nederlander: Evert Nijland, die in zijn meest recente werk teruggaat naar de juwelen die op Renaissance-schilderijen voorkomen, ze kopieert, versnijdt en in gietijzer, maar ook in steenkool en mollenbont opnieuw vorm geeft.

Galerie Ra ten slotte is de oudste en internationaal meest bekende vindplaats van moderne sieraden. Galeriehouder Paul Derrez trekt de groeiende belangstelling voor de lijfelijkheid (ofwel erotiek) van het sieraad door in zijn komende presentatie van Gijs Bakker: onder meer in de serie 'Holysport' waarin afbeeldingen van juichende voetballers zijn gecombineerd met de gekruisigde Christus. Broches en colliers zijn uitgevoerd in zilver, goud, diamanten, bladgoud en foto's. Bakker maakte ook een collier met achttien afbeeldingen van het mannelijk geslacht in verschillende stadia van opwinding en terugkerende bezinning. Zilver opnieuw, en foto's. Maar ook met deze materiaalaanduiding is over de inhoud van het sieraad niets gezegd.

    • Gert Staal