VS onderzoeken of zenuwgas is gebruikt in Laos

WASHINGTON, 10 JUNI.Het Pentagon stelt een onderzoek in naar berichten dat het Amerikaanse leger in de Vietnam-oorlog het dodelijke gifgas sarin heeft ingezet tegen Amerikaanse deserteurs. Volgens minister van Defensie William Cohen heeft zijn departement nog geen aanwijzingen gevonden dat de berichten kloppen.

De aantijgingen zijn afkomstig van de nieuwszender CNN en het weekblad Time, allebei onderdeel van het mediaconcern Time Warner. Op basis van een gezamenlijk onderzoek dat acht maanden heeft geduurd, berichtten zij zondag dat piloten van de Amerikaanse luchtmacht in september 1970 een dorp in Laos met het zenuwgas sarin bestookten. In het dorp hielden zich, zo werd aangenomen, Amerikaanse deserteurs op.

Als destijds inderdaad sarin is gebruikt, dan gebeurde dat in strijd met het officiële Amerikaanse beleid. De toenmalige president, Richard Nixon, had verklaard dat Amerikaanse troepen in de Vietnam-oorlog niet als eerste chemische wapens zouden gebruiken. Mocht blijken dat zij dat toch hebben gedaan, dan kan dat een pijnlijke onthulling zijn: niet alleen voor toenmalige regeringsfunctionarissen, maar ook voor de huidige Amerikaanse regering die Irak verwijt dat het geen openheid verschaft over pogingen om vergelijkbare wapens te produceren.

Een van de bronnen van CNN en Time, admiraal Thomas Moorer, die destijds voorzitter van de chefs van staven was, ontkende gisteren in The Washington Post dat hij uit eigen informatie kon bevestigen dat sarin was gebruikt. Volgens CNN-correspondent Peter Arnett had Moorer dat eerder buiten bereik van de camera's wel bevestigd.

CNN en Time zijn steeds meer gaan samenwerken, sinds ze allebei deel uitmaken van Time Warner. De eerste uitzending van hun gezamenlijke nieuwsprogramma News Stand, zondagavond op CNN, was gewijd aan de onthullingen over het gebruik van sarin. Time beschrijft dezelfde affaire in de editie van deze week.

Volgens het verhaal voerde een speciale eenheid van het Amerikaanse leger, de zogeheten Studies and Observation Group (SOG), in het officieel neutrale Laos een geheime operatie met de codenaam Tailwind uit. De eenheid moest een dorp uitmoorden dat ervan verdacht werd Amerikaanse deserteurs opgenomen te hebben. Volgens peloton-leider Van Buskirk had hij opdracht alles wat leefde te vermoorden. Bij de operatie zouden zo'n honderd dorpelingen, meest burgers, zijn gedood, evenals twee mannen die Amerikaansedeserteurs zouden zijn. Bergebewoners die als huurlingen voor de Amerikanen werkten en het dorp na de aanval doorzochten maakten melding van “veel rondogige”, oftewel blanke doden.

Amerikaanse vliegtuigen zouden het dorp en de omgeving twee keer met sarin hebben bestookt: één keer in de nacht voor de aanval van de speciale eenheid, en nog een keer toen de eenheid, voor ze zich kon terugtrekken, zwaar onder vijandig vuur kwam te liggen van Noord-Vietnamezen en de communistische Pathet Lao. De vlakbij gelegen Amerikaanse militairen overleefden de gasaanval, aldus Time en CNN, dankzij hun gasmaskers.

Alle zestien Amerikanen in de eenheid overleefden de operatie, zestig van de 140 bergbewoners kwamen om het leven. Sommige van de Amerikaanse militairen zouden ten gevolge van het gifgas nog altijd ernstige medische klachten hebben.

Hoeveel Amerikanen in de Vietnam-oorlog deserteerden is niet duidelijk. Time citeert een veteraan die het aantal op 300 schat, en admiraal Moorer die suggereert dat het er tientallen waren. Volgens het Pentagon waren er slechts twee deserteurs.