Heineken na fusie marktleider in Polen

ROTTERDAM, 10 JUNI. Heineken wordt in Polen groter dan in Nederland. De brouwer heeft een eerste belang van 9,6 procent gekocht in de Poolse brouwerij Brewpole. Brewpole moet op termijn fuseren met Heinekens Poolse brouwerij Zywiec.

Heineken, dat de meerderheid krijgt in de nieuwe combinatie, wordt dan marktleider in Polen met een aandeel van bijna 36 procent en een omzet van 600 miljoen gulden.

“Dit is een hele belangrijke slag”, zegt Alle Iepma, directeur Centraal- en Oost-Europa van Heineken, vanuit Warschau. Polen is de snelst groeiende biermarkt in Centraal-Europa. “Wij verwachten dat de markt binnen een paar jaar zal groeien tot zo'n 30 miljoen hectoliter. Dan is Polen de derde biermarkt in Europa, na Duitsland en Engeland.”

Heineken streeft naar een meerderheid van 50 procent plus één aandeel in de nieuwe combinatie. Die heeft een verkoopvolume van 7 miljoen hectoliter, net iets meer bier dan Heineken in Nederland verkoopt en bijna tien procent van het totale volume van Heineken. Als de Poolse autoriteiten toestemming geven voor de fusie, zal Heineken zijn belang in Brewpole eerst uitbreiden tot ongeveer 30 procent. Daarna wordt de overige 70 procent van Brewpole geruild voor, deels nieuwe, aandelen Zywiec.

Heineken wil niet zeggen hoeveel geld er met de transactie is gemoeid. De marktkapitalisatie van het beursgenoteerde Zywiec, waar Heineken een belang van 75 procent in heeft, is ongeveer 600 miljoen gulden. Elbrewery is ruim anderhalf keer zo groot. Zywiec heeft zo'n 12 procent marktaandeel. Brewpole is de huidige marktleider met zijn brouwerij Elbrewery (17 procent) en is twee brouwerijen (Lezajsk en Warka) met respectievelijk 5 en 2,5 procent marktaandeel aan het overnemen. Brewpole is nu nog eigendom van twee Australische financiers die in 1991 als eerste buitenlanders in Poolse brouwerijen investeerden. Tot eind vorig jaar had Grolsch nog een belang van 25 procent in Elbrewery. Dat werd afgestoten omdat Grolsch naar eigen zeggen geen meerderheid kon krijgen in Elbrewery.

“Nadat Grolsch zijn belang had verkocht, hebben de Australiërs een aantal partijen benaderd”, zegt Iepma van Heineken. “Die gesprekken zijn de laatste twee weken in een stroomversnelling geraakt.”

Polen is met veertig miljoen inwoners de meest interessante biermarkt in Centraal-Europa. De consumptie van bier is in de jaren 1990-1996 gestegen van 30 tot 43 liter per hoofd per jaar, maar dat is nog altijd veel lager dan Nederland (ruim 80 liter) of buurland Tsjechië (140 liter). Voor de komende jaren wordt jaarlijks 5 procent groei verwacht. In Nederland is de consumptie stabiel.

De belangrijkste concurrenten van Heineken in Polen zijn South-African Breweries (SAB) en het Deense Carlsberg. SAB is (mede-)eigenaar van LECH en Tichy, met plannen om daar de komende vijf jaar 400 miljoen gulden in te investeren. SAB wil daarmee het marktaandeel vergroten van 20 tot 35 procent. Het Deense Carlsberg is eigenaar van Okocim met een marktaandeel van ruim 10 procent. Ruim 30 procent van de Poolse markt is nu nog in handen van kleine, locale brouwerijen.

Volgens Heineken vullen beide fusiepartners (acht brouwerijen, 3.500 medewerkers) elkaar goed aan wat betreft geografische spreiding en merkenportefeuille. Elbrewery is vooral actief in het noorden en midden van het land met een wat milder bier (EB) dat aanslaat bij jongeren. Zywiec is vooral actief het zuiden van Polen met een wat zwaarder bier voor de volwassen bierdrinker.

Iepma verwacht geen problemen met de Poolse mededingingsautoriteiten. “Polen is een buitengewoon competitieve markt en zal dat blijven. Er zijn twee andere grote partijen actief. Bovendien zal, als de importarieven worden verlaagd, de concurrentie vanuit Tsjechië toenemen.”

Elbrewery heeft met Grolsch een licentie-overeenkomst afgesloten voor de komende tien jaar. “Geen probleem”, zegt Iepma van Heineken. “Het is heel gebruikelijk dat brouwers ook merken van concurrenten brouwen.”