'Gevaar escalatie van conflict Kosovo'; Rusland en China tegen actie Navo

NEW YORK, 10 JUNI. Rusland en China zijn niet bereid in de Veiligheidsraad hun medewerking te verlenen aan een resolutie, die de NAVO zou machtigen militair op te treden in de kwestie-Kosovo.

Rusland verklaarde zich gisteren in het diplomatieke overleg in New York tegen een door de Verenigde Staten en Groot-Brittannië opgestelde ontwerpresolutie waarin de Veiligheidsraad zou worden gemachtigd “alle noodzakelijke maatregelen te nemen om de vrede en de stabiliteit in de regio” te herstellen. Die resolutie zou zijn neergekomen op een wettelijke basis voor een interventie van de NAVO. Rusland voerde aan dat de ontwerpresolutie kan worden gezien als een signaal van steun aan het Kosovo Bevrijdingsleger (UÇK), dat in Kosovo tegen de Servische overheid strijdt.

De Russische president Boris Jeltsin, zo voegt onze correspondent in Bonn hieraan toe, heeft zich gisteren in Bonn niet door bondskanselier Helmut Kohl laten overhalen tot toestemming aan een militaire interventie in Kosovo. Op een persconferentie waarschuwde Jeltsin tegen “machtsingrijpen van buitenaf” in Kosovo. Dat zou bijzonder gevaarlijk en “onoverzienbare gevolgen” kunnen hebben, inclusief uitbreiding van het conflict tot buiten de grenzen van Kosovo. Daarmee zou de destabilisering op de Balkan een gevaar voor heel Europa worden. Jeltsin zei wel bereid te zijn de politieke druk op Belgrado te verhogen in een direct gesprek met de Joegoslavische president Slobodan Miloševic.

De Amerikaanse president Clinton zei gisteren bereid te zijn zelf met Jeltsin te praten om hem over te halen tot steun voor krachtige maatregelen van de NAVO in de crisis in Kosovo.

Ook China is tegen militair optreden in de crisis. De woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zei gisteren in een verklaring dat Kosovo een intern Joegoslavisch probleem is dat “door de relevante autoriteiten in Joegoslavië met politieke middelen moet worden opgelost”. De internationale gemeenschap, aldus de woordvoerder, moet zich inzetten voor het ondersteunen van een dialoog over Kosovo.

Bij de NAVO, zo schrijft onze correspondent in Brussel, verschuift de aandacht van mogelijk militair optreden in de buurlanden Macedonië en Albanië naar het mogelijk inzetten van “luchtmacht boven Kosovo”, zo zei gisteren een hoge diplomaat bij de NAVO. In juli - een maand eerder dan aanvankelijk de bedoeling was - stuurt de NAVO gevechtsvliegtuigen voor manoeuvres naar Albanië. Twee weken geleden maakten de NAVO-ministers van Buitenlandse Zaken bekend dat ze de militairen opdracht gaven het zenden van troepen naar Albanië en Macedonie te bestuderen. “Het was bedoeld als afschrikwekkende boodschap, maar de boodschap is helaas niet doorgekomen”, aldus de diplomaat. “Met de gebeurtenissen van de afgelopen week lijkt actie in de periferie van Kosovo van secundair belang.”

De NAVO-ministers van Defensie praten de komende twee dagen in Brussel over Kosovo. Naar verwachting nemen zij nog geen besluit over eventueel militair optreden, maar vragen ze de militairen zo snel mogelijk hun plannen daarover af te ronden.

Eventuele NAVO-actie zou bij voorkeur ondersteund moeten worden door een resolutie van de VN-Veiligheidsraad. NAVO-secretaris-generaal Solana heeft tegen een Servisch blad gezegd dat de NAVO niet zonder mandaat van de V-raad optreedt. Maar bij de NAVO is ook al te horen: “Als er geen VN-resolutie komt, moeten we een andere wettelijke grondslag vinden.”

President Clinton zei gisteren dat hij het groene licht heeft gegeven voor een versnelling van de militaire voorbereidingen van een eventuele interventie. De Franse premier Jospin liet weten dat Frankrijk bereid is aan een NAVO-actie deel te nemen, “inclusief een militair ingrijpen”. (Reuters, AP, AFP)