'We hebben geen beste beurt gemaakt'; Fortis na slag om Generale Bank

De hogere prijs voor de Generale Bank en de houding van de directie zorgen voor een domper op de feestvreugde bij de historisch overname door Fortis. “In Nederland worden consequenties getrokken, in België niet.”

UTRECHT, 9 JUNI. Ze zijn goede toneelspelers of ze zijn echt niet verschrikkelijk blij. De bestuurders van Fortis Amev hebben de grootste bank van België binnen bereik, de machtigste financiële speler van Nederland afgetroefd en de grootste acquisitie (26 miljard gulden) in de vaderlandse geschiedenis verricht. Maar van grote vreugde is geen sprake.

“Ik vind ook niet dat we een beste beurt hebben gemaakt. Door het tegenbod van ABN Amro zijn we gedwongen om meer geld neer te tellen dan we gewend zijn. Dat is natuurlijk zonde”, reageert vice-voorzitter H. Hielkema van Fortis (Amev, VSB, MeesPierson, Belgische verzekeraar AG).

Tot extra kostenbesparingen bij de banken in België (naast de Generale Bank ook de spaarbank ASLK) leidt de hogere prijs niet. “Je streeft altijd naar de perfecte situatie, dus je bespaart wat mogelijk is”, zegt bestuursvoorzitter J. Bartelds. “De voorgestelde besparingen zijn nu al niet eenvoudig, maar we houden vast aan het schrappen van 2000 banen [op een totaal bij G-Bank van 27.000], niet meer én zonder gedwongen ontslagen.”

Los van de verhoging van het bod met 15 procent heeft Fortis nog een reden tot zorg: de houding van de directie van de Generale Bank die plotseling voor het kamp van ABN Amro koos. Hielkema:“Dat heeft mij ontzettend teleurgesteld. Zeker als je bedenkt dat we met hen al een half jaar naar de mogelijkheden van een acquisitie keken, kwam de steun aan ABN Amro als een verrassing. Als alle stof is neergedaald gaan we ervan uit dat ze het project onderschrijven. Natuurlijk verwacht je van de directie een voortrekkersrol, maar niet vóór Fortis zijn is nog niet gelijk aan tegen zijn.” Van ontslag of vrijwillig vertrek voor het G-Bank-directie wil Hielkema niet horen. “In Nederland worden in zo'n geval de consequenties getrokken, maar in België niet.”

De verschillen tussen de twee landen hebben Fortis in de kaart gespeeld bij de slag om Generale. “Met onze Belgische collega's van Fortis AG zijn we natuurlijk beter op de hoogte van de lokale situatie, maar ik wil niet zeggen dat ABN Amro haar huiswerk niet goed heeft gedaan”, aldus Bartelds voorzichtig. “Ik weet weer niet hoe het precies in Engeland gaat.” Dat ABN Amro geen eerlijke kans heeft gekregen, wil er bij Fortis niet in. “Als je in een markt een aanval start zonder de ins en outs te kennen, neem je een risico. Onze Belgische collega's weten exact hoe het werkt.”

Terwijl de onduidelijke Belgische regels bij overnames in discussie zijn gekomen, bleef de opmerkelijke transfer van de scheidsrechter in de Nederlandse bankenwereld ongemeld. Toezichthouder Tom de Swaan van de Nederlandsche Bank maakte vorige maand onverwachts bekend naar ABN Amro over te stappen. En toen had Fortis haar overnameplannen natuurlijk al lang aan de centrale bank gemeld? “Ja. Voor buitenstaanders kan ik me de schijn van merkwaardigheid voorstellen, maar voor ons zit daar geen enkel causaal verband in”, stelt Hielkema vastbesloten.

ABN Amro heeft toegegeven de rol van de zes directeuren overschat te hebben. Dat de directie van Generale de overname door Fortis niet heeft kunnen voorkomen, heeft alles te maken met de houding van het bestuur, waarvan behalve de directeuren ook 22 commissarissen deel uitmaken. Afgelopen vrijdag besloot dit college net nadat Fortis zijn bod had verhoogd ABN Amro als een vijandige bieder te bestempelen en de gifpil uit te oefenen waardoor het aandelenkapitaal met 10 procent werd uitgebreid. De nieuwe aandelen gingen naar Fortis. ABN Amro staakte de overname.

Een handig een-tweetje: Fortis doet wat bij de prijs en wordt beloond met de aandelen. “Dat mag zo lijken, maar van een combine is geen sprake geweest”, vertelt Hielkema. “We hadden een stille hoop dat de gifpil zou worden uitgevoerd, maar we hebben het de heren niet ingefluisterd. Dan hadden ze er niet vijftien uur over hoeven vergaderen.”

Door de onverwachte actie van ABN Amro heeft Fortis een week of drie vertraging opgelopen. Eind juni sluit de biedingstermijn en pas dan is de bankverzekeraar formeel zeker van zijn zaak. “De komende maanden gaan we de reorganisatieplannen invullen en binnen drie tot vijf jaar hopen we de integratie van ASLK en Generale Bank afgerond te hebben. We sluiten in België nu één filiaal per week: wanneer we dat tempo kunnen opvoeren tot één per dag, zijn we nog vier jaar bezig. De grootste pijn van de kostenbesparing zit in het samenvoegen van hoofdkantoren, waar altijd veel oudere, goedbetaalde medewerkers werken. Dat heeft de fusie tussen ABN en Amro ons wel geleerd”, stelt Hielkema.

Fortis' besparingen zullen een trend zetten. “In België is het aantal banken, gerelateerd aan de inwoners, twee keer zo hoog als bij ons. Daar is een enorm kostenvoordeel uit te halen. Ook de gefuseerde Kredietbank en Cera zullen dit voordeel benutten, maar voor kleinere banken zoals BBL [vorig jaar door ING overgenomen] is dat veel moeilijker”.

    • Erik van der Walle
    • Menno Tamminga