Sociale partners voor privatisering; Akkoord in sociale zekerheid bereikt

DEN HAAG, 9 JUNI. Werkgevers en werknemers hebben overeenstemming bereikt over de wijze waarop de sociale zekerheid geprivatiseerd moet worden. Het akkoord wijkt sterk af van het kabinetsstandpunt hierover.

De sociale partners willen de uitvoering van sociale wetten als WW en WAO geheel in handen leggen van commerciële instellingen. Het kabinet had een scheiding voorgesteld van publieke en private taken.

Vandaag ondertekenen vertegenwoordigers van de vakbeweging en van de werkgevers het akkoord dat ze in de Stichting van de Arbeid bereikten. De sociale partners hebben haast gemaakt met hun onderhandelingen om invloed uit te kunnen oefenen op de (in-)formatie die momenteel gaande is. Het kabinet had de sociale partners ook gevraagd om zo snel mogelijk met een, liefst unaniem, standpunt te komen, zodat daar bij het schrijven van het regeerakkoord rekening mee gehouden kon worden.

Zowel in de kabinetsvoorstellen als in het akkoord van de sociale partners draait het om de vraag welke instantie de zogenoemde claimbeoordeling doet, dat wil zeggen de beoordeling of iemand recht heeft op een uitkering. Het kabinet besloot, na aanvankelijke onenigheid tussen PvdA en VVD, deze beoordeling over te laten aan de overheid. Marktpartijen zouden elkaar dan kunnen beconcurreren op de uitvoering van de uitkeringen en op het weer aan het werk helpen van werklozen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten. De sociale premies zouden omlaag kunnen, doordat de uitvoering op deze manier efficiënter wordt.

Werkgeversorganisaties zagen niets in het “hybride” voorstel en stelden dat ook de claimbeoordeling in private handen moest komen. Anders zou de uitvoering veel te complex worden en niemand meer weten waar hij aan toe is.

De vakbonden waren weliswaar positief over het voorstel van het kabinet om de overheid bij de claimbeoordeling te betrekken, tegelijkertijd zagen ze daardoor hun eigen rol tot een minimale teruggebracht. Alleen de werkgevers zouden namelijk over contracten met verzekeraars kunnen onderhandelen. Deze dreiging heeft uiteindelijk voor de werknemers de doorslag gegeven om met het werkgeversvoorstel in te stemmen. Daarmee krijgen de werknemers wél een rol in de uitvoering van de sociale zekerheid.

De opstelling van de vakbonden is vooral een verrassing voor PvdA en D66, die op één lijn meenden te zitten met de werknemersorganisaties door zich voorstander te tonen van claimbeoordeling door de overheid. PvdA-minister Melkert (Sociale Zaken) dacht met het kabinetsvoorstel een lans gebroken te hebben voor werknemers.

Pagina 2: 'Rustig privatiseren'

Tweede-Kamerleden van PvdA en D66 laten nu doorschemeren dat de privatisering van de sociale zekerheid in alle rust ter hand moet worden genomen en dat afspraken, ondanks het akkoord van de sociale partners, niet uit-en-te-na in het regeerakkoord vastgelegd moeten worden.

Met het akkoord wordt de vakbeweging betrokken bij de contracten die samen met de werkgevers gesloten worden met de commerciële uitvoerders van sociale verzekeringen.

Ook willen werknemersorganisaties een rol krijgen bij het verlenen van vergunningen aan verzekeraars die de sociale wetten willen uitvoeren en bij het toezicht op de wijze waarop de claimbeoordeling wordt uitgevoerd. De vrees van de vakbeweging is dat commerciële partijen elkaar gaan beconcurreren op het laagste aantal mensen met een uitkering dat ze in hun 'bestand' hebben - en dus strenger gaan keuren dan wettelijk voorgeschreven. Daarom moet de 'afdeling claimbeoordeling' strikt worden gescheiden van de rest van het bedrijf.

Het akkoord van werkgevers en werknemers sluit nauw aan bij het oordeel van de toezichthouder in de sociale zekerheid, het CTSV.