Mogelijk meer autonomie voor Oost-Timor

JAKARTA, 9 JUNI. Indonesië overweegt Oost-Timor meer autonomie te verlenen en alle Oost-Timorese politieke gevangenen vrij te laten. Dat heeft de Indonesische president Habibie gezegd tegen het persbureau Reuters. Habibie zei wel dat Indonesië Oost-Timor als een integraal onderdeel van het land blijft beschouwen.

De Indonesische annexatie in 1976 van de voormalige Portugese kolonie Oost-Timor is officieel nooit geaccepteerd door de Verenigde Naties. Berichten over mensenrechtenschendingen op het eiland bezorgden Indonesië internationaal een slechte naam. Helemaal toen het leger in 1991 het vuur opende op een menigte ongewapende demonstranten in de Oost-Timorese hoofdstad Dili. Oud-president Soeharto weigerde echter altijd toe te geven aan de internationale druk.

Dat Habibie vandaag wel zegt “bereid te zijn te overwegen” om Oost-Timor een speciale status te geven, hangt nauw samen met de ernstige economische crisis waarin het land verkeert en de noodzaak om geld los te krijgen van internationale geldschieters als het Internationaal Monetair Fonds.

Habibie zei dat Oost-Timor eenzelfde in naam méér autonome status zou kunnen krijgen als Jakarta, Atjeh in Noord-Sumatra, en Yogyakarta in Midden-Java. In de praktijk worden deze gebieden tot nu toe, net als de rest van het land, bestuurd door het centralistische gezag van Jakarta.

Habibie meldde verder dat hij per decreet amnestie heeft verleend aan tien Oost-Timorese politieke gevangenen. Gisteren kondigde de minister van Justitie, Muladi, al aan dat voor het eind van de week zestien politieke gevangen zouden worden vrijgelaten. Volgens de regering zitten er nog 194 gevangenen om politieke redenen vast. Habibie lijkt niet van plan de Oost-Timorese rebellenleider Xanana Gusmao op korte termijn vrij te laten, want hij zei dat Gusmao pas aan de beurt komt wanner de kwestie Oost-Timor definitief is geregeld.

De laatste dagen is het in verschillende delen van het land tot ongeregeldheden gekomen. Vandaag gooiden menigten in Tegal, een kustplaats driehonderd kilometer ten Oosten van Jakarta, ramen in van verschillende banken. Dat gebeurde nadat een groep van ongeveer honderd studenten een demonstratie had gehouden tegen corruptie van het lokale bestuur. De politie heeft verklaard dat er geen meldingen binnen zijn gekomen van gewonden en dat er geen arrestaties zijn gedaan.

Bij een demonstratie van tussen de 10.000 en 25.000 stakende arbeiders gisteren in Soerabaya kwam het tot ongeregeldheden met ordetroepen die wilden verhinderen dat de stoet optrok naar het stadscentrum. Daarbij raakten volgens The Jakarta Post zeker dertig mensen gewond. Het was de grootste demonstratie in Indonesië sinds Habibie op 21 mei het presidentschap overnam van Soeharto. De arbeiders van de elektronicafabrieken van Maspion eisten onder meer een reisvergoeding, een maaltijdvergoeding en het recht om tussen de middag te kunnen bidden.

In Jakarta werd vandaag door een kleine groep gedemonstreerd voor de Amerikaanse ambassade. De groep die sinds een week elke dag voor de ambassadepoort staat, eist dat de VS het hulpakkoord tussen het Internationaal Monetair Fonds en Indonesië versnellen.