Hermitage aan de Amstel; 'Dependance meer dan een kunstmuseum'

AMSTERDAM, 9 JUNI. De 'Hermitage aan de Amstel', de beoogde dependance van de Hermitage, moet niet alleen een satelliet-museum voor St. Petersburg worden, maar moet ook een bredere culturele uitstraling krijgen.

Dit vindt Ernst Veen, directeur van de Nationale Stichting De Nieuwe Kerk. “Je kunt het hoofdgebouw bestemmen voor de exposities en in de andere ruimten een centrum voor Russische cultuur maken waar ook gelegenheid is voor muziek en poëzie,” aldus Veen. “Je kunt er ook denken aan ontmoetingen op het gebied van bijvoorbeeld restauratietechnieken. Het moet leiden tot een intensieve culturele uitwisseling tussen Nederland en Rusland.”

Dr. Jan Fontein, oud-directeur van het Museum of Fine Arts in Boston en adviseur bij het project, is drie keer opgetreden als curator voor tentoonstellingen in de Nieuwe Kerk. Hij ziet in het nieuwe museum geen concurrentie voor andere musea in de stad. Integendeel, vindt hij, “je ziet juist dat er van zo'n nieuwe instelling een enorme aantrekkingskracht uitgaat, waarvan de andere musea profiteren.” Als voorbeeld noemen Veen en Fontein de in een apart museum ondergebrachte collectie Thyssen-Bornemisza in Madrid, die anders dan van te voren gevreesd, juist meer bezoekers heeft gezogen naar het nabij gelegen Prado en het museum Reina Sofía.

Fontein ziet als bijkomend voordeel ook een opwaardering van het weinig bruisende deel van de stad waarin het complex is gelegen. “Het ligt strategisch, het is per auto goed bereikbaar en er is een metrostation naast de deur. Voor die buurt kan het een prachtig ontwikkelingsproject betekenen.”

Prof. dr. Michael Piotrovski, directeur van de Hermitage, toonde zich vanmorgen zeer enthousiast over het plan. Tussen de Hermitage en de Nieuwe Kerk zijn al sinds 1991 nauwe contacten die onder meer hebben geleid tot grote exposities over het Goud der Scythen en Catharina de Grote. Ook is daaruit een vriendenvereniging ontstaan die een bijdrage wil leveren aan het achterstallig onderhoud in de Hermitage.

“Het is een prachtig historisch gebouw, ook dat is voor ons belangrijk,” zegt Piotrovski over het complex aan de Amstel. “We zien Amsterdam als een dynamische stad, die zich steeds verder ontwikkelt, zowel op economisch als cultureel terrein. Daarin past dit initiatief. Bovendien heeft Peter de Grote St. Petersburg laten bouwen naar het voorbeeld van Amsterdam. Dat, samen met de vele culturele relaties en vriendschappen die we hier hebben opgebouwd, maakt dat we ons hier thuis voelen. We houden van Amsterdam.”

Het Amstelhof-complex, dat ligt tussen de Amstel en de Wibautstraat, komt eind 1999 vrij. De gemeente heeft bepaald dat het in de toekomst een sociaal-culturele bestemming moet krijgen. Het gebouw zal voor zijn nieuwe functie grondig moeten worden verbouwd en gerenoveerd. Volgens Veen is ook de gemeente zeer ingenomen met het plan. Burgemeester Patijn heeft zich er gisteren al zeer positief over uitgelaten.

Er wordt een stichting opgericht, waarin mensen uit verschillende disciplines zitting zullen hebben. Deze krijgt op 1 september een opdracht een haalbaarheidsonderzoek te doen. Een eerste uitwerking van het plan moet voor 1 juli 1999 klaar zijn. “Dan gaan we de verdere strategie bepalen,” aldus Veen. “De opzet is dat we voor de exploitatie geen beroep zullen doen op gemeenschapsgeld, noch voor landelijk noch gemeentelijk. Het wordt een miljoenenproject. Over het realiseren van de financiële basis ben ik zeer optimistisch. Er moet eenmalig in de voorbereiding worden geïnvesteerd. Daarna zal het grootste deel via bezoekers en sponsors moeten worden opgebracht. Het wordt dezelfde structuur als voor de Stichting De Nieuwe Kerk. De directeur van de Hermitage zal ook de directeur van de Hermitage aan de Amstel zijn, want het gaat om een Russische collectie. De eerste directeur wordt dus Piotrovski.”

    • Gerda Telgenhof