Australië en Nieuw Zeeland bedreigd door valutacrisis

WELLINGTON, 9 JUNI.Speculatieve handel en zorg over de nabijheid van de Aziatische economische crisis hebben de waarde van de Australische en Nieuw-Zeelandse dollars de afgelopen dagen met vijf procent verminderd. In het laatste anderhalf jaar daalden de Down Under-dollars zelfs met zo'n dertig procent in waarde. De Australische dollar schommelde vandaag rond zestig Amerikaanse dollarcent, de Nieuw-Zeelandse Kiwi-dollar bleef net boven de vijftig steken. Het waren de laagste waarden sinds twaalf jaar.

De Australische centrale bank heeft geprobeerd door de aankoop van dollars de val van de munt te stuiten, maar zonder veel succes. Waarnemers verwachten dat de waarde van de Australische munt met nog eens tien procent kan afnemen. Ze menen dat de oorzaak van de val van de afgelopen dagen moet worden gezocht in een speculatieve verkoopactie van een aantal Amerikaanse investeringsfondsen. Het onderliggende sentiment wordt overigens bepaald door de economische en geografische nabijheid van Azië. De recente koersval van de Japanse yen is ook van belang voor Australië, omdat twintig procent van de Australische export naar Japan gaat.

De Australische minister van financiën, Peter Costello heeft gezegd dat de Australische dollar niet verder hoort te vallen. Volgens Costello is de Australische economie fundamenteel gezond en is de dollar nu ondergewaardeerd. Intussen waarschuwt de directeur van de Australische Kamer van Koophandel, John Martin, tegen een renteverhoging van de centrale bank. Volgens Martin zou die leiden tot nog meer onzekerheid met alle risico's vandien.

Tot nu toe heeft de bank de percentages nog niet verhoogd, maar de speculatie dat dit binnenkort zal gebeuren, is groot. Tot vorige week rekende men in Australië nog op een aanstaande daling van de rente, om de binnenlandse economie te stimuleren.

De valuta-ontwikkelingen zijn ook slecht nieuws voor de conservatieve minister-president John Howard, die binnenkort parlementsverkiezingen moet uitschrijven. Het onzekere economische klimaat zal hem door de kiezers worden aangerekend, hoewel hij natuurlijk nauwelijks verantwoordelijk is voor de crisis in Azië en de acties van de Amerikaanse investeerders.

Intussen lijkt de muntproblematiek ook de centrumrechtse coalitieregering in Nieuw Zeeland te verzwakken. Een van de oorzaken voor de daling van de Kiwi-dollar is de matige spaarzaamheid van de Nieuw-Zeelanders. Vice-premier Winston Peters, de leider van de centrumpartij New Zealand First, heeft opnieuw gepleit voor een verplicht pensioensysteem. Dat werd vorig jaar door 90 procent van de kiezers in een referendum afgewezen. Premier Jenny Shipley, leider van de rechtse Nationale Partij, heeft zo'n systeem vandaag opnieuw afgewezen.

    • Hans van Kregten